غیاث‌الدین ابوالفتح عمربن‌ابراهیم، معروف به خیام نیشابوری، فیلسوف، ریاضی‌دان، منجم و شاعر پرآوازه‌ی ایرانی در حدود سال ۴۴۰ هجری قمری در نیشابور چشم به جهان گشود. جانش شیفته و سرش پرشورتر از آن بود که به یک منزل بسنده کند، آنچنان که منازل دانش و حکمت را یکان یکان گشت و از هر کدام بهره‌ای بسزا برد. گفته‌اند بیش‌ازهمه به فلسفه اشتغال داشت. علاقه‌مند به فلسفه‌ی یونان و پیرو حکمت شیخ‌الرئیس بوعلی‌سینا بود. او در ریاضیات و نجوم هم سرآمد دوران شد. اما آن‌چه در شهرت امروزی‌اش سهم بیش‌تری دارد، رباعی‌های بی‌نظیر اوست. رباعیاتی که برایش شهرتی جهانگیر به ارمغان آورد. اشعار نغزی که نسل‌هاست ورد زبان خرد و کلان است. ورد زبان کسانی که شاید تنها اشتراکشان اشعار خیام باشد. او در موسیقی نیز صاحب رساله و پژوهش‌های درخور است.

زندگی در لحظه اکنون

یکی از بزرگترین سعادت هایی که یک انسان ممکن است در زندگی خود به آن برسد زندگی کردن در لحظه اکنون است. ما اکثر اوقات عمرمان را در حال فکر کردن به گذشته و آینده هستیم یا تاسف ایام گذشته را می خوریم یا در حال برنامه ریزی یا آرزو برای فردا هستیم و این دقیقا به معنی خواب است چون گذشته و آینده فقط یک رویاست و ما اگر بتوانیم به این آگاهی دست پیدا کنیم که در هر لحظه مشغول چه کاری هستیم آنموقع است که از خواب بیدار می شویم و این همان زندگی در لحظه اکنون است. این آگاهی و بیداری باعث شادی همیشگی و شور و نشاط در زندگی می شود انسان به جای اینکه در خواب باشد و دنیای اطراف خود را تصور کند اطرافش را می بیند و از دیدن هر چیز کوچک یا کار معمولی که انجام می دهد احساس شور و نشاط و خوشبختی خواهد کرد.

در اگزیستانسیالیسم معاصر از چهار دغدغه یا دلواپسی غایی سخن به میان می آید که سبب دلهره و اضطراب آدمی می شود. این دلواپسی ها عبارتند از آزادی، پوچی، مرگ و تنهایی. آدمی به دنبال امنیت در بیغوله ی این دلواپسی هاست. در این مکتب فلسفی و ادبی، فرد انسانی به عنوان فاعلی آگاه شناخته می شود که در تجربه ی هستی و لمس معنای وجود، به طور بی واسطه با حقیقت زندگی رویارو شده و پوچی و بی معنایی زندگی خود را در می یابد، آنگاه با تکیه بر پاسداشت گوهر "آزادی" و با استفاده از امکان گزینش و انتخاب، هدفی برای خود برگزیده و بدین شکل به سلسله رویدادها و حوادثی که "زندگی" نامیده می شود، معنا و مفهوم می بخشد. اروین یالوم در راستای این تفکرات سعی نموده دغدغه های وجودی از جمله تنهایی را که منجر به مشکلات و اختلال در زندگی می شود را بررسی کرده و برای آن ها راه حل هایی بیابد. در این نوشتار برآنیم با بررسی چیستی و انواع تنهایی، روش های مقابله با این معضل را با تکیه بر رویکرد اگزیستانسیالیستی ارائه کنیم.

بی‌شک واژه تنهایی و احساس آن برای همه‌ واژه‌ای آشناست. اکثر ما احساس تنهایی را متناظر با جدا افتادن از دوستان و عزیزان‌مان می‌دانیم و در کنار افرادی که دوست نداریم، احساس تنهایی می‌کنیم. اما آیا تنهایی فقط همین حس دور بودن از عزیزانمان و عدم وجود رابطه صمیمی را شامل می‌شود یا نگاهی دیگر هم می‌توان به این آشنای غریب داشت؟ آیا می‌توان گفت در عمق این جدا افتادگی‌ها تنهایی اساسی‌تری جا دارد که به هستی ما مربوط می شود؟

درمان وجودی به کاربست رویکرد فلسفی اصالت وجود در درمان درمانی اشاره دارد. جنبش وجودی به وسیله فرد یا گروه خاصی پایه ریزی نشده است بلکه چندین جریان فکری به پیدایش آن کمک کرده اند. روانشناسان وجودی بیشتر تحت تأثیر شماری از فلاسفه وجودی همچون سورن کی یر کگارد، فردریش نیچه، مارتین هایدگر، ژان پل سارتر، مارتین بابر، لودویک بینزونگر، مدارد باس بوده اند.

چهار بنیاگذار اصلی و برجسته روان درمانی وجودی، ویکتور فرانکل، رولو مِی، جیمز بوگنتال و ایروین یالوم هستند. فرانکل لوگوتراپی را ابداع نمود که به معنی «درمان از طریق معنی» است. طبق نظر فرانکل انگیزش اصلی برای زیستن، میل به معنی است. هدف فرایند درمان از نظر فرانکل، به چالش طلبیدن افراد برای یافتن معنی و مقصود از طریق رنج کشیدن، کار و عشق است. از نظر رولو مِی، «بودن» جرأت می خواهد و انتخابهای ما تعیین می کند که چه شخصیتی داریم. اگر چه می خواهیم به سمت پختگی و استقلال پیش رویم ولی می دانیم که این فرایند مستلزم کشمکش بین امنیت و وابستگی و عذابهای رشد است. جیمز بوگنتال، درمان را به صورت سفر درمانگر و درمانجو به اعماق ذهنی درمانجو توصیف می کند. به عقیده بوگنتال در طی فرایند درمان، مراجع باید بتواند به سؤالهای اساسی زندگی خود پاسخ دهد. ایروین یالوم با توسل به تجارب بالینی خود و پژوهش های تجربی رویکردی وجودی به درمان ابداع نموده است که بر چهار مسئله اساسی انسان تمرکز دارد: مرگ، آزادی، انزوای وجودی و بی معنایی. کتاب درسی کلاسیک و جامع او تحت عنوان روان درمانی وجودی (1980) دستاوردی پیشگام تلقی می شود.

تاریخچه وجود گرایی و درمان وجودی

بستر شکل گیری فلسفه و درمان وجودی، نسل بعد از جنگ جهانی اول و جستجو برای معنی بعد از ویرانی جنگ جهانی دوم بود. درمان وجودی ابتدا به عنوان یک فلسفه و بعد روان درمانی به سوال‌هایی حول زندگی و مرگ پرداخت. لودویگ بینزوانگر اولین متخصص بهداشت روانی بود که بر ماهیت وجودی روان درمانی تاکید کرده و دیدگاهی پدیدار شناسانه داشت. وجودنگرهای دیگری چون وانگر تحت رهنمود فیلسوف دانمارکی کی یرکگارد بودند. مدارد باس نیز دومین پیشگام بانفوذ روان درمانی وجودی و رولو می‌بانفوذترین درمانگر وجودی در ایالات متحده بوده است. کتب رولو می‌با عناوین معنی اضطراب، وجود، عشق و اراده، کشف هستی جزو پرفروش‌ترین کتب در زمینه درمان وجودی بوده‌اند.

انسان تنها موجودی است که نه‌تنها هست، بلکه هستی او با آگاهی از کیستی و چیستی همراه است. این آگاهی، پرسشی را که او چه کسی است و یا چه‌چیزی می‌تواند بشود را نیز دربرمی‌گیرد. اولیای دین از پیشگامان توجه‌بخشی به این نیاز بشری و آگاهی از معنای زندگی‌اند؛ که انسان پاسخ مناسبی به این پرسش‌های اساسی بیابد که از کجا آمده است، آمدنش به چه دلیل بوده و به کجا می‌رود. در حقیقت، دو «هیچ» است که عمده اضطراب های ما را تشکیل می دهد: «هیچ چیز» و «هیچ کس». اولی همان اضطراب مرگ است و دومی اضطراب تنهایی. البته در اینکه کدام یکی از این دو، خاستگاهِ اصلیِ اضطراب‌های ماست میان فلاسفه و روانشناسان اختلاف است. شاید بتوان گفت مهمترین پاسخی که فیلسوفان، روانشناسان و الهی دانان به مسئله اگزیستانسیال تنهایی داده اند، عشق است.

مقدمه ای بر اگزیستانسیالیسم

قبل از موضوع تنهایی اگزیستانسیال، بهتر است به مقدمه‌ای بر اگزیستانسیالیسم بپردازیم. ریشه‌های اگزیستانسیالیسم را می‌توان از سقراط ردیابی کرد اما اگزیستانسیالیسم به عنوان یک جنبش محصول نسل بعد از جنون جنگ جهانی اول و جستجو برای معنا بعد از ویرانی جنگ جهانی دوم بود. از فلاسفه مشهور اگزیستانسیالیسم که تأثیر بارزی بر شکل‌گیری روان درمانی اگزیستانسیال داشتند می توان به کیرکگور،نیچه، هایدگر، کامو، سارتر و‌… اشاره کرد. سرشناسان روان‌درمانی اگزیستانسیال افرادی چون بینزوانگر، مدارد باس، رولومی، ویکتور فرانکل، اروین یالوم، امی ون دورزن هستند.

اتوفوبیا یا وحشت از تنهایی

اتوفوبیا به عنوان مونوفوبیا نیز شناخته می شود، فوبیای منزوی یا تنهایی است. حتی در یک محیط امن مانند خانه خود، تنهایی می تواند باعث ایجاد اضطراب شدید در افرادی شود که از این بیماری رنج می برند. حتی اگر مشخص باشد که آنها عملا سالم هستند. یک فرد مبتلا به اتوفوبیا نگران این است که  وقتی روزی در آینده تنها بماند چه احساسی خواهد داشت؟ ترس از تنهایی می تواند به اشکال مختلف ظاهر شود. برای آشنایی با راه های غلبه بر ترس کلیک کنید.

• ترس از تنها زندگی کردن یا تنها ماندن در خانه
• نگران جدا شدن از یک فرد خاص مانند فرزند یا هسمر
• ترس از حضور در جمع بدون همراهی کسی که با او آشنا هستید
• انتظار اضطراب از تنهایی در تعطیلات
• مهاجمان یا غریبه ها
• دور انداخته شدن یا طرد شدن 
• رخداد یک وضعیت پزشکی شدید
• صداهایی که غیرمنتظره یا مرموز هستند

برای مشاهده لایوهای تخصصی با حضور متخصصین فارسی زبان از سراسر دنیا

و مشاهده کلیپ های آموزشی

و رزرو جلسات مشاوره مجازی(ویدئو کال)

کلیک کنید

در یک رابطه هرگز نمیتوان از تضادها و اختلاف ها به طور کامل پیشگیری کرد زیرا هیچ دو انسانی کاملا شبیه به هم نیستند. بنابراین یادگرفتن چگونگی مقابله با این تضادها یک رابطه سالم و موفق را در پی خواهد داشت. مشکلات در یک رابطه به شکل های مختلف بروز می کند و توانایی برای برقراری ارتباط با پارتنر بسیار اهمیت دارد. ارتباطات کاربردی منجر به درک بهتر بین زوجین می شود و درک متقابل در اتحاد موفق مهم میباشد.

زوج درمانی چیست؟

زوج درمانی یک نوع رواندرمانگری است که در آن، رواندرمانگر، متخصص در زمینه ازدواج و خانواده، با سال ها تجربه در خصوص زندگی مشترک افراد و مسائل مرتبط با آن به طرفین یک رابطه عاطفی یاری می نماید که دید بهتری به رابطه شان پیدا نمایند و مسائل و مسائل را حل نمایند تا در نهایت رضایت کلی از رابطه شان افزایش پیدا کند. اگرچه تکنیک های زوج درمانی ممکن است براساس رویکرد درمانی رواندرمانگر فرق کند، اما المان های کلی همه آن ها به ترتیب زیر است:

• تمرکز بر یک مشکل خاص (مسائل جنسی، اعتیاد، حسادت)
• در این جلسات، بیشتر تمرکز بر حل مسائل رابطه به طور کلی است تا تمرکز بر مسائل فردی هر یک از زوجین
• جلسات راهکار محور و شامل دخالت هایی برای ایجاد تغییرات هستند.
• هدف گذاری دقیق و صحیح از فرایند زوج درمانی

ادامه مطلب فراموش نشود

زوج درمانگر و روانشناس خانواده گیلان   کلیک کنید

راه های کاهش اضطراب و استرس

آیا دچار اضطراب و استرس هستید؟

همین حالا با یک متخصص، مشاوره کنید و از وضعیت روحی خود با خبر شوید

شروع مشاوره

مهارت و فوت فن های مبارزه با استرس و اضطراب

بسیاری از افراد در مقطعی از زندگی خود نوعی اضطراب و استرس را تجربه می‌کنند. این افراد گاهاً در حلقه‌ای از تفکرات بیش از حد گیر می‌افتند و دائماً در حال فکر کردن به مسائل مختلف استرس‌زا هستند. بر اساس گزارش انجمن اضطراب و افسردگی آمریکا، در واقع اضطراب شایع‌ترین بیماری روانی در ایالات متحده است که بیش از 40 میلیون بزرگسال در این کشور را تحت تاثیر قرار می‌دهد. شاید در این شرایط به طور باورنکردنی منزوی شوید، اما اگر از اضطراب یا یک اختلال اضطرابی رنج می‌برید، تنها نیستید، چرا که احتمالاً ممکن است همین حالا شخص دیگری در ایران، کانادا، آمریکا و… نیز دارای اختلال اضطراب تشخیصی باشد، اما اصلاً درباره آن صحبتی هم نکند. اما آیا مهم است که بدانید چند نفر مانند شما دچار اختلال اضطرابی هستند؟ در پاسخ به این سوال باید گفت: دانستن این موضوع به احتمال زیاد احساس اضطراب شما را که می‌تواند بر سلامت روان‌‌تان تاثیر بگذارد، متوقف نخواهد کرد. چیزی که در اینجا مهم است همان نتیجه‌ی مثبتی است که از این موضوع می‌گیریم.

نتیجه مثبتی که از رایج بودن اضطراب می‌توان گرفت این است که جای نگرانی ندارد، چرا که تحقیقات بسیار زیادی در این مورد انجام شده است. با این اوصاف می‌توان گفت که بسیاری از روش‌های مقابله‌ای اثبات شده برای افراد مبتلا به اضطراب وجود دارد. اگرچه هر روش مقابله ای برای همه افراد مبتلا به اضطراب کارساز نیست، اما مطمئناً می‌تواند مفید باشد، به خصوص برای کسانی که ممکن است به طور منظم با حملات پانیک زندگی می‌کنند. ما در ادامه این مقاله به چند روش جهت مقابله با اضطراب اشاره کرده‌ایم که می‌توانید هر یک از آن‌ها را امتحان کنید و ببینید کدام یک برای بهبود سلامت روان‌ شما بهترین روش است. اما قبل از روش‌های مقابله با اضطراب، لازم است بدانید که اضطراب چیست تا بتوانید آن را تشخیص دهید.

زندگی انسان‌ها با بسیاری از سوالات بزرگ و پر چالش پر شده است:  زندگی چه فایده‌ای دارد؟ به چه معناست؟ چرا من اینجا هستم؟نظریه وجودی یا اگزیستانسیال سعی می‌کند به بسیاری از این سوالات پاسخ دهد تا به مردم در یافتن معنا و درک زندگی کمک کند. زندگی مفهومی است که مدت‌ها توسط فیلسوفان از دو یا سه قرن گذشته موردبحث و بررسی قرار گرفته و امروزه این نوع تفکر به نوعی از درمان نیز راه پیدا کرده که روان درمانی اگزیستانسیال نامیده می‌شود.

در این مطلب سعی شده است آشنایی کلی با مفهوم رواندرمانی اگزیستانسیال پیدا کنیم، چرا که جامعه متخصص روانشناسان و مشاوران به میزان کمتری نسبت به دیگر رویکردهای رواندرمانی با آن آشنایی دارند، در حالی که اگزیستانسیال یا رواندرمانی وجودی آنقدر فراگیر است که همه‌ی رویکردها می توانند در آن جای گیرند و آن را می‌توان در کنار تمامی رویکردهای دیگر، به نوعی به کار برد. درمان اگزیستانسیال (وجودی) از طیف گسترده ای از رویکردها برای مفهوم سازی موارد، اهداف درمان، استراتژی های مداخله و روش تحقیق استفاده می کند. روانشناس اگزیستانسیال بر درک تجربه انسانی و تمرکز بر بیمار و نه علامت تاکید دارد. مشکلات روانشناختی در نتیجه توانایی بازداری شده در انتخاب اصیل، معنی دار و خودگردان در مورد نحوه زندگی است. در نتیجه هدف از مداخلات، افزایش خود آگاهی و فهم از خود مراجع است.

مضامین اصلی درمان وجودی مسئولیت و آزادی مراجع است. مفاهیم آزادی و مسئولیت پذیری در کنار هم نام برده شده اند. این موضوع به خودی خود نشان دهنده یک رویکرد منسجم و تاثیرگذار به نام اگزیستانسیال می باشد. بهترین روانشناس اگزیستانسیال در تهران به شما کمک می کند تا معنی زندگی خود را به دست آورید.

میتوان گفت: اگزیستانسیال درباره ی مباحثی سخن می گوید که همه‌ی ما فقط به واسطه‌ی انسان بودنمان با آن مواجه هستیم.

اگر اصطلاح «روانشناسی مثبتگرا» زیاد به گوشتان خورده اما مطمئن نیستید چه معنی میدهد، جای درستی آماده اید! سوء تفاهمات رایج از معنی روانشناسی مثبتگرا زیاد است. ما برای برطرف کردن تعدادی از این برداشت های غلط و ارائه ی مرور مختصر اما جامعی از این حیطه، مقاله ی پیش رو را گرد آوردیم که روی تعریف جنبش روانشناسی مثبتگرا تمرکز دارد. در روانشناسی مثبت خصوصیات مثبت و عملکرد صحیح انسان‌ها را مورد مطالعه قرار می‌ دهیم و بر روی مواردی تمرکز می‌کنیم که کمک می‌کنند زندگی ارزش زیستن داشته باشد. علم روانشناسی برای سالیان متمادی بر روی آسیب‌ شناسی بیماری‌ ها و دردهای ناشی از آن‌ها تمرکز داشته و هدفش درمان این بیماری‌ها بوده، بی‌آن که به جنبه‌های مثبت روان انسان توجه چندانی نشان دهد.

تفاوت مثبت‌ اندیشی با روانشناسی مثبت

مثبت‌اندیشی یا مثبت‌نگری مبحثی است که حدود یک قرن قدمت دارد ولی با ظهور کتاب بیاندیشید و ثروتمند شوید کمی پررنگ‌تر خودش را نشان داد. کتاب راز هم یکی دیگر از کتاب‌های پرفروش در زمینه مثبت‌اندیشی است.

نظریه روانشناسی مثبت اواسط دهه نود میلادی مطرح شد و اصلی‌ترین مقاله‌ای که معمولاً به آن ارجاع داده می‌شود سرمقاله چیک سنت میهایی و مارتین سلیگمن است که در سال 2000 میلادی در نشریه American Psychologist منتشر شد. بنابراین روانشناسی مثبت حداقل در (حالت ساختار یافته آن) از مثبت‌اندیشی و مثبت‌نگری به مراتب جوان‌تر است.

روانشناسی مثبت بر روش‌های علمی تأکید دارد و قابل اثبات است در حالی که مثبت‌اندیشی و مثبت‌نگری (با وجود اثربخشی و شواهد عینی) هیچ گزاره علمی جهت اثبات آن استخراج نشده است.