آگاه مایند

تاثیر ورزش بر سلامت روان چیست؟

بدون شک با فواید ورزش برای سلامت جسم آشنا هستید و پیشتر هم در نوشته‌های گوناگون به بررسی این موضوع پرداخته‌ایم. همانگونه که می‌دانید، ورزش می‌تواند منجر به کاهش چربی و افزایش ماهیچه شود، از ابتلا به بیماری‌های گوناگون جلوگیری کند و سلامت کلی بدن را هم بهبود ببخشد. ولی ورزش نه تنها می‌تواند روی تقویت سلامت بدن تأثیر بگذارد، بلکه می‌تواند سلامت روان را هم تقویت کند و یک راهکار طبیعی برای مقابله با افسردگی، اضطراب، استرس و بسیاری از مشکلات روانی در نظر گرفته شود.

این موضوع چیز تازه‌ای نیست و ممکن است بدانید که ورزش تنها به بهبود ظرفیت هوازی بدن، افزایش حجم ماهیچه‌ها، کاهش وزن، کاهش چربی‌های اضافی بدن، افزایش طول عمر و تقویت قوای جنسی ختم نمی‌شود و فواید آن بسیار بیشتر از این چیزها است.

کسانی که به طور منظم ورزش می‌کنند، به این کار عادت کرده و همیشه تلاش می‌کنند به آن پایبند بمانند، زیرا به چشم خود دیده‌اند که ورزش می‌تواند سطح انرژی آن‌ها را افزایش دهد و شاداب‌ترشان کند، کیفیت خوابشان را افزایش دهد، حافظه و تمرکزشان را بهبود ببخشد و منجر به افزایش احساس شادابی، آرامش و اعتمادبه‌نفس شود. این تأثیرات می‌توانند از بهترین درمان‌ها برای افسردگی و اضطراب به شمار بروند.

روانشناسی شبیه به اقیانوس پهناوری است که انواع راهکارها و رویکردها و شیوه‌های درمانی را در دل خودش جا داده است. وقتی به درمانگر مراجعه می‌کنید و تصمیم می‌گیرید که قدمی در جهت سلامت روانی خود بردارید، باید از یکی از رویکردهای درمانی روانشناسی استفاده کنید. تشخیص اینکه چه رویکردی مناسب مشکل شماست و چطور باید آن را به کار گرفت تا بیشتری بازدهی را داشته باشد، بر عهده درمانگر است. شاید تابه‌حال عنوان روان درمانی تحلیلی را شنیده باشید. درمانی که این روزها جایگاه ویژه‌ای در روانشناسی دارد و وام‌دار نظریه‌های زیگموند فروید است.

تعریف روان درمانی

قطعا تا به امروز واژه روان درمانی یا درمان روانشناختی را شنیده‌اید. واژه‌ای که به طور مستقیم با روانشناسی و حل مشکلات روانشناختی همراه است و جایگاه ویژه‌ای در بازیابی سلامت روان انسان‌ها دارد. در پاسخ به سوال روان درمانی چیست می‌توان اینطور گفت که روان درمانی روشی در درمان روانشناسی است که روی فرایندهای ذهنی مراجع و شیوه زندگی او تمرکز می‌کند. به زبان ساده درمانگری که از روان درمانی استفاده می‌کند، روی مشکلات مزمن و تکرارشونده‌ یا احساسات تجربه فرد تمرکز می‌کند.

روان درمانی تحلیلی شامل اصولی است که توسط کارل یونگ که شخصی موثر در زمینه روانشناسی است مطرح شد. یونگ روان درمانی تحلیلی را اینطور بیان کرد که مشکلات روانی مانند اضطراب و افسردگی ریشه در عدم یکپارچگی بین اجزای مختلف روانی افراد دارد. در روان درمانی تحلیلی ، بیماران باید با درمانگران خود همکاری کنند تا ضمیر ناخوداگاهشان را بیدار کرده و از نظر روانی به یکپارچگی برسند. هدف از این نوع رواندرمانی رسیدن به آگاهی بیشتر است ، که منجر به درک عمیق تر افراد از رفتارها و جهان پیرامون شان می شود.پس از گسترش روانکاوی، درمانگران در بیمارستانها و کلینیک های شخصی و دانشگاهی با بیمارانی که مشکلات جدی تر و متنوع تری نسبت به بیماران سرپایی داشتن روبرو میشدند. با توجه به نیازهای مختلف هر بیمار، از دل روانکاوی، روان درمانی تحلیلی شکل گرفت.

روان درمانی اصطلاحی کلی برای درمان مشکلات مرتبط با سلامت روانی است. در روان درمانی بیمار با روان‌درمان‌گران، روان‌شناسان یا مشاوران گفت‌وگو می‌کند. در طول این شیوه از درمان، شما می‌توانید نسبت به خلق‌وخوی خود و وضعیتی که در آن قرار دارید، احساسات‌تان و رفتار خود بیشتر بدانید. به کمک روان درمانی شیوه‌ی کنترل و مدیریت اوضاع مختلف و رویارویی با چالش‌ها به کمک مهارت‌های مناسب و درست، آموزش داده می‌شود. همراه ما باشید، می‌خواهیم درباره‌ی روان درمانی نکات مفیدی در اختیارتان بگذاریم.

درمان وجودی و یا روان‌درمانی اگزیستانسیال نوعی روش فلسفی برای درمان است. این درمان بر این اساس است که تعارضات درونی فقط بعلت کشاکش میان غرایز سرکوب شده، خاطرات دردناک فراموش شده نیست، بلکه بدلیل مواجه فرد با مفروضات مسلمی از هستی و وجود می‌باشد. درمان وجودی نوعی رویکرد درمانی است که برای رسیدن به اهداف خود از فلسفه کمک می‌گیرد. درمان وجودی تنها بر تعارضات درونی، غرایز سرکوب شده فرد و تأثیر اتفاقات و خاطرات تلخ گذشته که اغلب در رویکردهای روانکاوی و روان تحلیل‌گری مورد بررسی قرار می‌گیرد، اشاره نمی‌کند؛ بلکه نحوه‌ی مواجهه‌ی فرد با اصل وجود و هستی را نیز مورد ارزیابی قرار می‌دهد. در این نوع درمان تلاش می‌شود تا ظرفیت‌های وجودی فرد به حداقل برسد و آگاهی و درکش افزایش پیدا کند؛ از این طریق می‌تواند بر بیماری‌های روانی همچون اضطراب پیروز شود.

بستر شکل گیری فلسفه و درمان وجودی، نسل بعد از جنگ جهانی اول و جستجو برای معنی بعد از ویرانی جنگ جهانی دوم بود. درمان وجودی ابتدا به عنوان یک فلسفه و بعد روان درمانی به سوال‌هایی حول زندگی و مرگ پرداخت. لودویگ بینزوانگر اولین متخصص بهداشت روانی بود که بر ماهیت وجودی روان درمانی تاکید کرده و دیدگاهی پدیدار شناسانه داشت. وجودنگرهای دیگری چون وانگر تحت رهنمود فیلسوف دانمارکی کی یرکگارد بودند. مدارد باس نیز دومین پیشگام بانفوذ روان درمانی وجودی و رولو می‌بانفوذترین درمانگر وجودی در ایالات متحده بوده است. کتب رولو می‌با عناوین معنی اضطراب، وجود، عشق و اراده، کشف هستی جزو پرفروش‌ترین کتب در زمینه درمان وجودی بوده‌اند.

آیا صبح بیدار می شوید و احساس می کنید دلیلی برای بلند شدن و شروع روز ندارید؟ پوچی احساسی است که همه انسان ها هر از گاهی تجربه می کنند و به راحتی نمی توان خود را از آن دور کرد. احساس پوچی در زندگی گاهی می تواند علامت یک بیماری زمینه ای مانند افسردگی باشد و اگر تقریباً همیشه احساس پوچی دارید، باید از یک متخصص بهداشت روان کمک بگیرید. در زندگی همه ما چالش‌هایی وجود دارد که گاهی احساس پوچی و تهی بودن را به ما منتقل می‌‌کند. گاهی این احساس پوچی در زندگی به یکباره سراغمان می‌آید و خودمان هم دلیلش را نمی‌دانیم. گاهی در پی یک اتفاق یا حادثه ناگوار مثل از دست دادن عزیزان، ترک شدن از سوی کسانی که دوستشان داریم و ... این احساس را می‌کنیم.این احساس می‌تواند به راحت‌ترین شکل ممکن کیفیت زندگی را کاهش دهد و ما را با حجمی از احساسات ناخوشایند، تنهایی و افسردگی روبه‌رو کند. شناخت این پوچی و تلاش برای ریشه‌یابی آن اولین و بهترین قدم در این مسیر است که در حل مسائل مشکلات اهمیت دارد.

احساس پوچی یعنی چه؟

شاید در برخورد با احساس پوچی کمی گیج شوید و یا به درستی ندانید که احساس پوچی در زندگی چیست. اما در عین‌حال هر کسی تعریف متفاوتی را از پوچی دارد. برخی این احساس پوچی را با بی‌حالی، بی‌حوصلگی و عدم علاقه برای انجام کارها یکسان می‌دانند.
برخی تعریف خود را از احساس پوچی در زندگی یا زندگی پوچ و بی معنا یه این شکل بیان می‌کنند که پوچی، احساس اهمیت نداشتن همه چیز است! زمانی که هیچ اتفاقی در زندگی یا دنیای اطراف برای فرد مهم نباشد و به زبان ساده خودش را به دست سرنوشت بسپارد، احساس پوچی است.
خستگی، ناامیدی، بی‌برنامگی و غیره هم گاهی به عنوان احساس پوچی در زندگی تعبیر می‌شوند. همه این تعریف‌ها از پوچی در زندگی صحیح است. پوچی احساسی است که شما را برای انجام هر کاری به عقب هدایت می‌کند و انگیزه فعالیت را از شما می‌گیرد.
این احساس پوچی در زندگی به دلایل مختلفی اتفاق می‌افتد و از عوامل گوناگونی سرچشمه می‌گیرد. گاهی اوقات احساس پوچی و بی انگیزگی به صورت موقتی و کوتاه برای همه ما اتفاق می‌افتد. این حالت کاملا طبیعی است و بعد از مدتی برطرف می‌شود. اما زمان‌هایی هم وجود دارد که احساس پوچی و ناامیدی، بلند مدت ایجاد می‌شود و زندگی فرد را با چالش‌های جدی روبه‌رو می‌کند. در این صورت این حس پوچی و بی انگیزگی می‌تواند خطرناک و مشکل آفرین باشد و نیاز به درمان دارد.

سلام . راستش من نمیدونم چه جوری باید با ترس هام کنار بیام . من همش میترسم نکنه یکی از اعضای خانوادمو از دست بدم . یا شاهد مریضیشون باشم . همش این چیزا میاد توی ذهنم . و کنترل نگرانی هام خیلی سخته . همش پیش خودم فکر میکنم چی قراره بشه . خیلی وقتا دوستام بهم میگن نگران نباش ، اتفاق اگه بخواد بیوفته می افته و تو نمیتونی از پیش جلوی بروزش رو بگیری .من مطمعن نیستم ولی آیا این مشکل همون پنیک اتک یا اختلال هراس هس؟ اگه بتونین راهنماییم کنین که چه جوری خودمو تصوراتمو کنترل کنم ممنون میشم .

ترس از دست دادن یکی از عزیزان که می تواند دوست، همسر، پدر و مادر و یا یکی از اعضای خانواده باشد، تجربه ای به شدت دردناک و آزاردهنده است که می تواند زندگی افراد را مختل کند. ترس از مرگ عزیزان، در شرایطی که در بستر بیماری هستند بیشتر دیده می شود اما اگر این ترس در مواردی که نگرانی خاصی وجود ندارد دیده شود، بهتر است به فکر درمان این ترس باشید. برای درمان ترس از مرگ عزیزان و مقابله با آن، روش ها و تفکراتی وجود دارد که با فراگیری آن ها می توانید این ترس شدید را در خود از بین ببرید.

فوبیا از دست دادن عزیزان ، به راستی ترسی فلج‌کننده و ناراحت‌کننده خواهد بود. نوعی نگرانی وسواسی که دائما با شما درگیر است و بهترین لحظات شاد زندگی‌تان را تبدیل به کابوسی وحشتناک می‌نماید. فوبیا یا ترس از دست دادن عزیزان که به انگلیسی philophobia نامیده می‌شود، نوعی تفکرات آزار دهنده و وسواسی است که باعث ایجاد نگرانی فزاینده در ذهن فرد می‌شود و مانند خوره ذهن او را درگیر می‌کند.

در فرهنگ لغت آکسفورد، ارتباطات (communications) به عنوان “فرایند یا علمِ انتقال پیام‌ها و اطلاعات” تعریف شده است. با همین تعریف کوتاه و مختصر، می‌توان‎‌ به نقش تأثیرگذارِ مهارت‌های ارتباطی معلم پی برد. چرا که معلمان دائما در حال انتقال دانش و اطلاعات به دانش‌آموزان هستند. تحقیقات نشان می‌دهند که تسلط معلم بر دانشِ موضوعی، تنها ۵۰ درصد بر روی موفقیت او در تدریس تأثیر می‌گذارد. ۵۰ درصدِ دیگر این موفقیت، به مهارت‌های ارتباطی او -ارتباط معلم با دانش آموزان، ارتباط معلم با والدین و سایر همکاران- بستگی دارد. همچنین ثابت شده است که میزان ارتباط و تعامل بین معلم و دانش‌آموز، تأثیر مستقیمی بر روی موفقیت تحصیلی شاگردان دارد (alamgir khan, 2017). بنابراین توانایی برقراری ارتباط مؤثر و ایجاد رابطۀ صمیمانه با دانش‌آموزان، والدین و همکاران، یکی از مهم‌ترین مهارت‌هایی است که هر معلمی باید در خود تقویت کند.

راهکارهایی برای اثربخش کردن ارتباط معلم با دانش‌آموزان

همان طور که در ابتدای مقاله هم اشاره کردیم، فرایند انتقال دانش به دانش‌آموزان، چه به صورت کلامی و چه به صورت غیرکلامی، نیازمند مهارت‌های ارتباطی معلم است. معلم باید مفاهیم درس را با سبک‌های مختلفِ یادگیریِ دانش‌آموزان هماهنگ کند، انگیزۀ یادگیری را در آن‌ها ایجاد کند، با دانش‌آموزان روابط حمایتی بسازد، کلاس را مدیریت کند، به دانش‌آموز بازخورد بدهد و محیط یادگیری امن و اثربخشی را در کلاس ایجاد کند. هر چه معلم مهارت‌های ارتباطی بهتری داشته باشد، این وظایف را به شیوۀ مؤثرتری انجام می‌دهد و به نوبۀ خود، دانش‌آموزان نیز پیشرفت تحصیلی بیشتری خواهند داشت.

دانش آموزان در رده‌های مختلف از لحاظ مسایل روانی گروه حساسی محسوب می‌شوند و هر آنچه در این دوره تجربه می‌کنند در شخصیت بزرگسالی و آینده آنان تاثیرگذار خواهد بود لذا سلامت و بهداشت روان دانش آموزان موضوعی مهم و قابل توجه است. کودکان و نوجوانان زمان بسیاری را به عنوان دانش آموز در مدارس می‌گذرانند و بسیاری از عوامل موثر بر بهداشت روانی آنان به مدرسه و شرایط آن باز می‌گردد. در عین حال مسایل مربوط به خانواده نیز قطعا در زمینه بهداشت روانی دانش آموزان موثر خواهد بود.

بهداشت روانى چیست؟

بهداشت روانی با نبود بیماری روانی متفاوت و از آن فراتر است. آنچه که سازمان بهداشت جهانی بر آن تاکید دارد تعریف سلامتی به عنوان حالتی از رفاه جسمی، روانی و اجتماعی و نه فقط نبود بیماری و یا ناتوانی است. بنابراین، بهداشت روان حالتی از رفاه است که در آن فرد توانایی‌هایش را باز می‌شناسد و قادراست با استرس‌های عادی و معمول زندگی، سازگاری داشته و از نظر شغلی مفید و سازنده باشد. از منظری دیگر بهداشت روانی را می‌توان توانایی سازگاری با دیدگاه‌های خود، دیگران و رویارویی با مشکلات روزمره زندگی، تعریف کرد.

بسیاریها از مسئولیت پذیری میترسند. این ترس بصورت خودآگاه یا حتی ناخودآگاه، خود را به نمایش میگذارد و به همین علت آنها به شکل های مختلفی، از مسئولیت فرار میکنند. اما ریشه اصلی آن چیست ؟

همه ما در نقطه‌ای معین متوقف می‌شویم، از انجام حرکاتی که باعث پیشرفتمان می شوند دست می‌کشیم، ساکن می شویم و به دنبال به چالش کشیدن وضع موجود نیستیم. همه این ها تا زمانی خوب است که اتفاق عجیبی بیفتد، انگیزه درونی شما شروع شود، متوجه شوید که دیگر رشد نکرده اید و ترس از مسئولیت پذیری بر شما حاکم شده است. درک اینکه از نظر ذهنی تسلیم ترس، شک و نگرانی شده اید که شما را از پیگیری بزرگترین ظرفیت خود باز می دارد، می تواند یک تجربه آزاردهنده باشد. شاید دیده باشید که برخی از افراد به شدت از تعهد دادن می‌ترسند. آنان در یک چرخه معیوب از روابط قرار می‌گیرند. برایشان اتفاق می‌افتد که از کسی خوششان می‌آید و به راستی دوست دارند به او نزدیک شوند اما پس از مدتی در رابطه با او عقب نشینی کرده و کم کم او را ترک می‌کنند. این ترس از تعهد چه نشانه‌هایی دارد و با آن چه کنیم؟

حملات پانیک مهمترین نشانه های اختلال پانیک هستند، اما می توانند در دیگر بیماری های سلامت روان نیز دیده شوند. مشخصه این حملات وجود نشانه های فیزیکی، عاطفی و شناختی است که می توانند غیر قابل کنترل باشند. بررسی نشانه های این عارضه و مقابله با حمله پانیک می تواند به مدیریت مشکل کمک کند.

حمله پانیک (Panic) چیست؟

حملات اضطرابی، که به حملات هراس یا پانیک نیز معروف است، به اپیزودهایی از وحشت شدید یا ترس گفته می شود. این حملات معمولاً به طور ناگهانی و بدون هشدار رخ می دهند. بعضاً یک محرک آشکار وجود دارد – مثلاً گیر افتادن در آسانسور یا فکر کردن به سخنرانی بزرگی که باید ارائه دهید- اما در موارد دیگر، حملات بدون خبر و محرک پیش می آیند. حملات اضطرابی معمولاً در طی ۱۰ دقیقه به اوج خود می رسند و به ندرت بیش از ۳۰ دقیقه طول می کشند. اما در طی این مدت کوتاه، وحشت به قدری شدید است که بیمار احساس می کند در حال مردن است یا کنترل خود را به طور کامل از دست می دهد. علائم جسمی حملات اضطراب به قدری وحشتناک است که بسیاری از افراد تصور می کنند که دچار حمله قلبی شده اند. پس از پایان حمله اضطراب، بیمار همیشه با ترس از حمله بعدی زندگی می کند، به خصوص این ترس در محیط های عمومی که بیمار کسی را برای کمک در دسترس ندارد یا نمی تواند از آن دور شود شدیدتر است.

حمله پانیک چیست؟

حملات پانیک موج های ناگهانی و شدید ترس، هراس یا اضطراب هستند. آنها طاقت فرسا هستند و علائم فیزیکی و همچنین احساسی دارند. اگر دچار حمله پانیک شوید، ممکن است متوجه شوید که در تنفس مشکل دارید، به شدت عرق می کنید و می لرزید، و ممکن است احساس کنید که قلبتان تند می زند.

برخی از افراد نیز در طول حمله پانیک، درد قفسه سینه و احساس جدایی از واقعیت یا خود را تجربه خواهند کرد، بنابراین ممکن است فکر کنند که دچار حمله قلبی شده‌اند. برخی دیگر گزارش کرده اند که احساس می کنند در حال سکته مغزی هستند.

علل حملات پنیک

حملات پانیک به دلایل مختلفی ممکن است رخ دهند، و گاهی اوقات بدون هیچ دلیل مشخصی رخ می دهند.