آگاه مایند

بعضی از نوجوانان قلدر به دیگران به صورت فیزیکی حمله می کنند. هُل می دهند، مشت و لگد می زنند و یا حتی سوء استفاده جنسی می کنند. برخی دیگر، از روش های حمله روانی مثل توهین لفظی برای تحریک دیگران استفاده می کنند. به عنوان مثال نوجوانان دسته بندی هایی را ایجاد می کنند و یا گروههای مختلف تشکیل می دهند و با طرد کردن افراد و یا با غیبت کردن در موردشان، آنان را مورد تحقیر قرار می دهند.

دلایل قلدری

فرضیه های مربوط به قلدرها شامل این باور است که همه قلدرها تنها هستند یا از اعتماد به نفس برخوردار نیستند با این حال دلایل قلدری می تواند دامنه ای از عدم کنترل انگیزه ها و مسائل مربوط به کنترل عصبانیت تا انتقام جویی و اشتیاق به جای آن را در پی داشته باشد.

قدرت

نوجوانانی که می خواهند کنترل داشته باشند یا از قدرت برخوردار هستند مستعد قلدری هستند. آنها فقط وقتی با دیگران ارتباط برقرار کنند که با خودشان ارتباط برقرار کنند. اگر همه چیز به روال خود پیش نرود ممکن است به زورگویی روی بیاورند. این امر به ویژه در میان دختران متوسط ​​که غالباً با قدرت و کنترل رشد می کنند صادق است.

ورزشکاران و دانش آموزان از نظر جسمی نیز ممکن است به دلیل قدرتی که نسبت به دانش آموزان ضعیف یا کوچکتر دارند به آزار و اذیت متوسل شوند. علاوه بر این، برخی از ورزشکاران برای از بین بردن رقابت در تیم نسبت به یکدیگر قلدری می کنند.

محبوبیت

گاهی اوقات زورگویی می تواند نمودی از وضعیت اجتماعی باشد. محبوبیت همچنین می تواند بچه ها را به سمت شایعه پراکنی و شایعات سوق دهد، به شرمساری بپردازد و دیگران را از خود دور کند. در همین حال کودکانی که سعی دارند از نردبان اجتماعی در مدرسه بالا بروند یا مقداری قدرت اجتماعی کسب کنند اغلب برای جلب توجه به زورگویی، قلدری جنسی یا مزاحمت اینترنتی متوسل می شوند. آنها همچنین ممکن است دیگران را مورد آزار و اذیت قرار دهند تا از جایگاه اجتماعی شخص دیگری بکاهند.

بازپرداخت

این گرایش وجود دارد که برخی از نوجوانان که قربانی قلدری شده اند به دنبال راههایی برای تلافی جویی یا انتقام جویی باشند. وقتی آنها دیگران را اذیت و آزار می کنند ممکن است احساس راحتی و استناد به حق آنچه را که تجربه کرده اند کنند. بعضی اوقات این بچه ها شخص ضعیف تر یا آسیب پذیرتر از آنها را هدف قرار می دهند. در مواقع دیگر آنها حتی مستقیماً به دنبال فرد زورگو می روند.

زورگویی و قلدری در نوجوانان

چالش ها و مسائل

نوجوانانی که در خانه مورد سؤ استفاده قرار گرفته اند بیشتر از کودکان دیگر مورد آزار و اذیت قرار می گیرند زیرا پرخاشگری و خشونت برای آنها الگوبرداری شده است. این به آنها احساس قدرت و کنترل می دهد که در زندگی خودشان وجود ندارد. و بچه هایی که عزت نفس پایینی دارند ممکن است به عنوان راهی برای پوشاندن احساس کم ارزش بودن در افراد خود از قلدری استفاده کنند.

قلدری خواهر و برادر همچنین می تواند در مدرسه منجر به قلدری شود. وقتی یک خواهر یا برادر بزرگتر یک خواهر و برادر کوچکتر را مسخره می کند، این احساس ناتوانی ایجاد می کند. برای به دست آوردن دوباره این احساس قدرت این کودکان بعداً دیگران را نیز مورد آزار و اذیت قرار می دهند حتی از خواهر یا برادر بزرگتر تقلید می کنند.

لذت

کودکانی که حوصله آنها سر رفته و به دنبال سرگرمی هستند گاهی اوقات به قلدری روی می آورند تا هیجان را به زندگی غیرقابل کسل کننده خود اضافه کنند. آنها همچنین ممکن است قلدری را انتخاب کنند زیرا فاقد توجه و نظارت والدین هستند در نتیجه قلدری به منزلی برای جلب توجه تبدیل می شود.

در همین حال کودکانی که احساس همدلی ندارند اغلب از جریحه دار کردن احساسات دیگران لذت می برند. آنها نه تنها احساس قدرتی را که از زورگویی دیگران به دست می آورند درک می کنند بلکه ممکن است جوک های آزار دهنده را خنده دار بدانند.

پیش داوری و تعصبات

نوعی تعصب معمولاً ریشه قلدری است، بیشتر اوقات نوجوانان بچه هایی را مورد آزار و اذیت قرار می دهند که به نوعی رفتارشان با دیگران متفاوت است. به عنوان مثال ممکن است بچه ها مورد هدف قرار بگیرند زیرا نیازهای خاصی دارند یا دارای آلرژی غذایی هستند. در مواقع دیگر، بچه ها به دلیل نژاد، مذهب و گرایش جنسی شان جدا می شوند.

فشار همسالان

گاهی اوقات بچه ها دیگران را مورد آزار و اذیت قرار می دهند تا به چیزی که می خواهند برسند، حتی اگر این به معنای خلاف قضاوت بهتر آنها باشد. اغلب این کودکان بیش از آنکه نگران عواقب قلدری باشند بیشتر درگیر مناسب بودن و پذیرش شدن هستند. ترس از پذیرفته نشدن یا ترس از هدف بعدی شدن می تواند بچه ها را در گروه به زورگویی سوق دهد.

خانواده و تربیت / جوانه ها

(حملات روانی). گروهی نیز به مسخره کردن و دست انداختن هم سن و سالان ضعیف تر خود می پردازند (حملات لفظی). حملات لفظی می تواند شامل ارسال پیام های اینترنتی یا پست الکترونیکی و یا حتی انتشار مطالب بر روی اینترنت نیز شود.

سنگدلی نهفته در عمل قلدری نوجوانان، دردناک ترین بخش این واقعیت است و باعث بروز حالات ترس و یا تأثیرات منفی در سلامت و تحصیل گردد. بروز مشکلات گوارشی همچون درد معده و اسهال (حساسیت روده و معده) ناشی از استرس وارد شده، از این جمله اند. مطالعات نشان داده است نوجوانانی که مورد بدرفتاری هم سن و سال های خود قرار می گیرند، در معرض خطر مشکلات روانی همچون افسردگی و آشفتگی هستند و ممکن است حتی به خودکشی فکر کنند. البته نوجوانان زورگو و قلدر، خود نیز در خطرند. قلدری و زورگویی از نشانه های خشونت اند و می توانند با گذشت زمان و رشد نوجوانان، از آنها افرادی خشن بسازند. آمارها نشان می دهد که از هر چهار نوجوانی که در دوران مدرسه به عنوان قلدر شناخته می شوند، تا سی سالگی حداقل یک بار مرتکب جرم شده اند. البته باید گفت که برخی از این افراد نوجوان به علت اعمال و حرکات شان، توسط هم سن و سالان طرد می شوند و به مرور دوستان خود را از دست می دهند.

مردودی در امتحانات مدرسه و از دست دادن ارتباط های اجتماعی و هر آنچه مردم از آن لذت می برند، از دیگر اثرات رفتار خشن آنان است.

قلدری چيست و چگونه مي توان از آن پيشگيري كرد؟

این رفتار مخصوص جنسیت خاصی نیست و هر دو گروه دختران و پسران را شامل می شود. فرد قلدر می تواند آدم خونگرم یا پرخاشگری باشد و یا ممکن است در ظاهر آدم توداری باشد، اما پنهانی و به صورت زیرکانه و از طریق روش های فریبکارانه و ناشناس، با طرح شایعات مخرب اهداف خود را هدف قرار دهد.

اغلب این افراد مشخصه های مشترک دارند. علاقه وافری به تسلط بر دیگران دارند و سعی می کنند تا تمرکز و حواس دیگران را به خود معطوف کنند. لذا برای اینکه خود را جذاب و قدرتمند نشان دهند، دیگران را کوچک و خرد می شمرند. البته رفتار برخی از این نوجوانان به دلیل تجربه تلخ گذشته در برخورد با فردی قوی و قلدر (حتی از اعضای خانواده) است. در بعضی موارد این افراد دچار اختلالات شخصیتی اند و توانایی درک مسائلی همچون گناه، همدلی، ترحم و یا ندامت را ندارند. این دسته از نوجوانان نیاز به دریافت کمک از طرف متخصصان سلامت روان (روانپزشک و یا روانشناس) دارند.

همیشه یک سوی داستان کودکی است که نه دارای قدرت جسمانی عجیب و غریبی است و نه قدرت کلامی دفاع از خود را داراست . دیگری کودک قلدری است که به واسطه قدرت بدني یا نفوذی که میان سایر دانش آموزان دارد به خوبی می داند که چگونه همسالان ضعیفتر را آزرده و از این طریق نیاز خویش به حس قدرت را تامین نماید .

قلدر بودن نوعی رفتار پرخاشگرانه شناخته شده که با انگیزه‌ی اعمال ‌قدرت از سمت شخصی به ادله‌ی مختلف علیه شخصی که به دلایل متفاوت قدرت دفاع از خود را دارا نیست ، پدید می‌ آید . پس می توان این رفتار را نوعی جنگ قدرت در حد و اندازه‌های کوچکتر به حساب آورد .
درباره موضوع قلدری در کودکان و نوجوانان کارشناسان بر این باورند که ناسازگاري اجتماعي موجب قلدری مي شود. سازگاری به اصطلاح قابلیت شخص برای انطباق با جامعه تعریف شده و ابعاد متفاوتی قبیل بهداشتی ، خانوادگی ، عاطفی ، اجتماعی ، درسی و … دارد . هر فرد به صورت خودآگاه یا ناخودآگاه در تلاش است که نیازهای متفاوت و گاه متعارض خود را در زندگی تامین کرده و به آن دلیل که باید این نیازها را در ساختار اجتماع تامین کند ، سازگاری او از جنس سازگاری اجتماعی می‌باشد .
این نوع از سازگاری مستقیما بر سلامت روحی انسان تاثیر گذار بوده ، همانگونه که سلامت انسان بر خود فرد و خانواده‌ی او و حتی بر اجتماع تاثیرگذار است . عموماً سازگاري را توانایی صلح کردن ، درهم آمیختگی ، تعاون ، منطبق شدن و آشتی کردن با خود و دیگران تعریف می کنند . سازگاری در شرایط جدید و متنوع در دورانی که عصر تحول اجتماعی است ، امری دشوار است . هر نوع از تغییر در زیستگاه آدمی (چه برای او خوشایند تلقی شود چه ناخوشایند به‌ حساب آید) ، نیازمند سازگاری خواهد بود .
براي پيشگيري از تربيت كودك قلدر والدين بايد آموزش ببينند و درمان قلدري نيز با ريشه يابي علل و عوامل ايجاد آن و نيز روش هايي از قبيل دارو درماني، روان درماني و روانشناسی کودک و مشاوره امكان پذير است.

انواع قلدری شامل زبانی (مانند اسم گذاشتن، مسخره کردن، تهدید کردن، غیبت کردن یا پراکندن شایعه)، فیزیکی ( مانند کتک زدن، مشت زدن، هل دادن، دزدیدن )، اجتماعی (مانند نادیده گرفتن، جداسازی یا محروم کردن شخص از فعالیت‌های اجتماعی)، فیزیولوژیکی( مانند تعقیب کردن، دست انداختن، آزار و اذیت کردن یا ترساندن) و سایبری( مانند قلدری از طریق دستگاه‌های الکترونیک؛ پیامک دادن، ایمیل فرستادن، پیام شخصی فرستادن، ارسال پست در رسانه‌های اجتماعی یا آپلود تصاویر مستهجن و توهین‌آمیز). مردم به این علت نسبت به دیگران قلدری می‌کنند چون می‌خواهند احساس محبوبیت کنند، حسود هستند، می‌خواهند احساس قدرت کنند، احساس تهدید می‌کنند، می‌خواهند از مشکلات‌شان فرار کنند و احساس تزلزل می‌کنند.
قربانی ، مجرم و شاهدان قلدری ممکن است از عواقب طولانی مدت این عمل رنج ببرند که این عواقب شامل اثرات مخرب بر سلامت جسمی، روانی و اجتماعی فرد میباشد.به همین دلیل باید به نوجوانان آموزش داد تا بتوانند در مقابل قلدری بایستند.
یکی از نکات مهم این است که باید به نوجوان آموخت زمان‌هایی هست که باید قلدربازی را نادیده بگیرند، زمان‌هایی نیز باید واکنش نشان دهند و زمان‌هایی هم هست که باید فردی بالغ را در جریان بگذارند. دانستن تفاوت این موارد حائز اهمیت است. ارزیابی کلمات و اعمال فرد قلدر می‌تواند در تصمیم‌گیری نوع رفتار به نوجوان کمک کند.
• قلدرهایی که فقط می‌خواهند با رفتار خود نوجوان را خشمگین کنند را باید نادیده‌ بگیرند.
• در مقابل اعمال و گفته‌هایی که خصومت‌آمیز یا تهدیدآمیز نیستند باید واکنش نشان دهند.
قلدرها اهداف راحت را ترجیح می‌دهند، نه افرادی که در مقابلشان می‌ایستند. اگر موضع بگیرند و واکنش نشان دهند، ممکن است عقب بکشند و بی خیال شوند یا ممکن است طرف مقابل خود را امتحان کنند که آیا کم می‌آورد یا خیر.
وقتی فردی قلدر قصد امتحان کردن نوجوان را دارد، نوجوان میتواند حاضر جواب باشی واز جواب‌هایی مثل «درست نیست» یا «بس کن این دروغا رو» استفاده کند .
• اگر امنیت جسمانی ‌نوجوان در خطر است فورا باید به یک فرد بالغ قابل اعتماد خبر دهد.

چه باید کرد؟

در برخورد با کودکان قلدر، بهترین روش حل مشکل، صحبت با والدین و یا بزرگ تر مورد اعتماد است. در خصوص نوجوانان، مطرح کردن موضوع با والدین بستگی به شرایط قلدری دارد.

یکی از این شرایط که به واسطه آن باید مشکل مطرح شود، خطر صدمات فیزیکی و

مصدومیت ناشی از رفتارهای خشن و قلدرانه است. به دلیل مسکوت نگاه داشتن تهدیدها و حملات و مطرح نکردن آنها، بسیاری از نوجوانان دبیرستانی دچار صدمات شدید و حتی مرگ شده اند و این سکوت تنها جسارت افراد قلدر و خشن را برای تکرار رفتارهای خود را افزایش می دهد. والدین، معلمان و مربیان می توانند بهترین روش را برای حل مشکل رفتارهای خشن و خطرناک بیابند بدون آنکه نوجوان (نوجوانان) قلدر، از چگونگی فاش شدن موضوع مطلع گردد.

اگر مورد هجوم یا تهدید افراد قلدر قرار دارید و بیم آن را دارید که منجر به اعمال خشن شود، سعی کنید تنها نمانید و اوقات را با دوستان نزدیک خود بگذرانید. در هنگام طی مسیر منزل، به گروهی از دوستان و هم سن و سالان خود بپیوندید و زمان شلوغی را برای تردد انتخاب کنید. در هنگامی که احساس می کنید ممکن است مورد قلدری دیگران قرار بگیرید، در تمام مدت نزدیک دوستان و همکلاس های خود باشید.

در ادامه، نکاتی را در خصوص چگونگی برخورد با قلدری های کلامی و روانی یادآور می شویم. این نکات در صورتی که با دوستان و هم سن و سالان مطرح شود می تواند باعث اطمینان از دریافت پشتیبانی از آنان گردد.

بی اعتنای به نوجوانان قلدر

مسلما این روش، روش بزدلانه نیست و حتی گاهی از فرو بردن خشم تان، سخت تر است. افراد قلدر در سایه واکنش دیگران، جسارت پیدا می کنند. اگر شما به این نوع افراد بی اعتنایی کنید و خود را از آنان کنار بکشید، و یا به پیام ها و نامه های الکترونیکی آنان پاسخ ندهید، عملاً به آنان نشان داده اید که اهمیتی برایشان قائل نیستید و دیر یا زود از تحریک و عصبانی کردن شما مأیوس می شوند. محکم قدم بردارید و سر خود را بالا بگیرید. این گونه رفتار، (زبان بدن) شما را آسیب ناپذیر نشان می دهد.

غلبه بر خشم

آیا کسی وجود دارد که در برابر رفتارهای قلدرانه خشمگین نشود؟ بروز خشم، هدف اساسی افراد قلدر است که در راه برانگیختن آن تلاش می کنند. این افراد تمام سعی خویش را بر این معطوف می کنند که بر احساسات و اعصاب دیگران کنترل داشته باشند.

اگر در وضعیتی قرار دارید که چاره ای جز روبه رو شدن با این افراد ندارید، با حوصله با آنان رفتار کنید. این روش می تواند شما را از شر آنان خلاص کند. عصبانیت خود را به گونه ای دیگر (مثلاً ورزش) تخلیه کنید.

عدم برخورد فیزیکی

اگر به اجبار با فردی خشن و قلدر روبه رو شوید، از روش های برخورد فیزیکی و درگیری بپرهیزید. این رفتار، نه تنها خشم شما را که همانا هدف این افراد است نشان می دهد، بلکه ممکن است با عکس العمل شدیدی نیز روبه رو شوید که قابل پیش بینی نخواهد بود.

گفتگو

گفتگو با مشاوران، معلمان و یا دوستان و هر کس که می تواند پشتیبان شما باشد، مفید است. با گفتگو، ترس و سرخوردگی ناشی از برخوردهای خشن و قلدرانه را کاهش می دهید.

یافتن دوستان واقعی

اگر شایعات پیش پا افتاده و غیبت ها، آزارتان می دهند، تمام نکات فوق می توانند به شما کمک کنند. اما راهی وجود دارد که بیش از همه می تواند به شما در کاهش دردها و انزوایتان یاری برساند. یک یا دو رفیق واقعی تان را بیابید و موضوع را با آنان در میان گذاشته و از احساس تان با ایشان صحبت کنید. با این کار حقایق را در خصوص خودتان روشن می کنید و مشخص می کنید آنچه در باره شما می گویند راست است یا نه!

شنیدن این جمله «من می دانم تمام شایعاتی که در مورد شما گفته می شود حقیقت ندارد و من به آنها توجهی نمی کنم» از یک دوست به شما این اطمینان را می دهد که در اکثر اوقات مردم خود به کشف حقایق می پردازند.

اگر خودت هم قلدر باشی چه باید بکنی؟

همه ما در شرایطی سخت قرار گرفته ایم و دچار احساسات مختلفی شده ایم. برخی برای رهایی از شرایطی که به آنها استرس، عصبانیت و یا ناکامی تحمیل می کند، به دیگران پیله می کنند تا با این کار توجه خود را از مشکل یا شرایط به وجود آمده منحرف کنند. این احتمال هم وجود دارد که در خانواده این گونه نوجوانان، نام گذاشتن بر افراد، ایجاد مزاحمت یا برخوردهای فیزیکی، رفتاری عادی باشد. با وجود این، هیچ عذری برای بروز رفتارهای قلدرانه و زورگویی به هم سن و سال ها وجود ندارد.

اگر احساس می کنید نمی توانید در برابر وسوسه ای که شما را تشویق به قلدری می کند، مقاومت کنید، لازم است تا با افراد مورد اعتماد خود مشورت کنید. خود را جای کسانی بگذارید که توسط شما مورد تمسخر قرار می گیرند و یا آزار می بینند. اگر نمی توانید احساس دیگران را دریابید، از دیگری کمک بخواهید تا به جای فرد آزار دیده فکر کرده و احساسش را برایتان بیان کند.

رفتارهای قلدرانه نتایجی منفی در بر دارد و در شخص احساس تیره بختی را افزایش می دهد. این احساسات نه تنها در افرادی که مورد زورگویی و قلدری قرار گرفته اند نمایان می شوند، بلکه فرد زورگیر را نیز دچار می کنند. مردم ممکن است از فرد قلدر بترسند اما برای او احترامی قائل نمی شوند. اگر دوست دارید تا دیگران به مشخصه ها و قدرت شما پی ببرند و شما را به عنوان یک رهبر یا سرگروه بپذیرند، راهی را بیابید تا به قدرت و توانایی های خود بُعد مثبت ببخشید.

آیا واقعا می پسندید مردم شما را شخصی بدرفتار، نامهربان، بدزبان و حقیر بدانند؟ هیچ گاه برای تغییر دیر نیست، اگر چه در ابتدا تغییر الگوهای بد رفتاری به نظر سخت می رسند، از والدین خود بخواهید تا شما را در نیل به این تغییر راهنمایی کنند و مشاورتان باشند.

قلدری در مدارس

اگر محیط محل تحصیل شما به بروز رفتارهای قلدرانه کمک می کند، تلاش برای تغییر آن سودمند خواهد بود. به عنوان مثال، ممکن است در مدرسه شما محل هایی وجود داشته باشند که قلدرهای مدرسه از آنجا برای آزار دیگر دانش آموزان استفاده می کنند، مثل راه پله ها یا گوشه حیاط که از دید ناظم و مسئولان مدرسه پنهان می ماند. دانش آموزان قلدر برای نشان دادن قدرت و جبروت خود به دیگران، رفتارهای خود را در جمع دانش آموزان بروز می دهند لذا بهترین فرصت برای سر جا نشاندن این نوع دانش آموزان، کمک گرفتن از جمع و تغییر فرهنگ رایج است. (برخی دانش آموزان از دیدن صحنه های زورگویی به دیگران لذت می برند. باید سعی کنید تا این گونه افراد را از یک تماشاچی به فردی معترض به رفتار قلدرانه تبدیل کنید).

به دانش آموزان قلدر متذکر شوید رفتارشان غیر قابل پذیرش است و راهی برای آزار افراد دیگر وجود ندارد. [البته این نوع مقابله، در حالت گروهی مؤثرتر خواهد بود.]

بسیاری از دانش آموزان برای بیان اعتراض خود مردد هستند؛ زیرا این کار باعث می شود تا توجه افراد قلدر را به سمت فرد معترض معطوف کند. بخصوص اگر فرد معترض از سرگروههای جمع معترضان باشد. اما شانس شما این است که حضور دیگر دانش آموزان در کنارتان مانع از انجام رفتار خشن یا قلدرانه در مورد شما می شود و حتی لحن و بیان آنها را تغییر می دهد.

حرکت جمعی شما باعث می شود تا دانش آموزان قلدر احساس کنند پایگاه مردمی خود را برای رفتارهای ناشایست شان از دست داده اند و حتی خود را آسیب پذیر می یابند.

ایستادگی در برابر قلدرها، بهترین روش برای دور کردن آنها از شخص یا اشخاص هدف است. با این کار، با بیش از یک نفر روبه رو می شوند و باید در یک زمان برای ترساندن یا آزار چند نفر اقدام کنند.

روش دیگر مقابله با این رفتار، طراحی و اجرای برنامه های ضد خشونت در مدارس با همکاری اولیا و مسئولان مدرسه است.