تمرین درمان وسواس فکری

تمرین درمان وسواس فکری ساده است به شرط اینکه خودمان را بخواهیم . هرروز قبل از خواب پنج ثانیه ذهنمان را تخلیه کنیم . انگشت اشاره را میان دو ابروی خود و به آرامی قرار دهیم . هیچ فکری را به ذهنمان راه ندهیم . هیچ فکری . به هیچ چیز نیاندیشیم . پنج ثانیه فرصت بسیار کمی است اما برای ذهن فرصت بسیار خوبی برای استراحت و رفرش شدن میباشد . در تمرین درمان وسواس فکری ابتدا این کار بعید یا سخت است امام به تدریج این توانایی را کسب خواهید کرد . برخی دراین حالت به رویا میروند یا به مناظر زیبا فکر میکنند این درست نیست . وقتی چشمهایتان را میبندید هیچ چیزی نباید ببیندید . ذهنتان را مانند یک جعبه خالی راحت بگذارید . در این لحظه نه افکار زیبا و نه افکار بد هیچیک اجازه ورود ندارند .

تمرین درمان وسواس فکری باید با درمانگر صورت بگیرد . همینکه باور کنیم این بیماری درمان میشود . همینکه وقتی به یک رفتار تکراری دست میزنیم رنج نکشیم وبه آرامی آنرا ترک کنیم . مثلا وقتی وسایل را با وسواس سرجایش قرار میدهیم خود را عذاب ندهیم  . به خود غر نزنیم که بازهم کار وسواسی کردم . لبخند بزنیم و بگوییم باز هم کار تکراری کردم و آرام آن شی را درجای دیگری قرار دهیم . سپس با لذت به آن نگاه کنیم و بگوییم اینجاهم میتونه جای خوبی براش باشه . اینکار وقتی خوب است که خود را راحت بگذاریم و اذیت نکنیم .

درمان وسواس شستشو

درمان وسواس شستشو مانند دیگر بیماریهای وسواسی نیاز به درمانگر دارد . یکی از علل این بیماری علت محیطی است . علت دیگر برهم خوردن تعادل هورمونها  است . هورمونهایی به نام نورو ترانسمیترهای مغزی  . پس چون این بیماری نیز ناشی از اختلالات مغزی است  باید به روانپزشک نیز مراجعه شود . اما برای درمان وسواس شستشو ابتدا باید به یک روانشناس بالینی مراجعه شود . روانشناس درجه وسواس را تشخیص داده  و برای درمان وسواس شستشو راهکارهای لازم را دراختیار شما قرار خواهد داد . وسواس شستشو یک وسواس فکری عملی است .

مبتلایان به این وسواس دو گونه هستند . وسواسی های میکروبی و وسواسی های مذهبی . وسواسی های میکروبی همیشه فکر میکنند میکروب یا کثیفی محیطشان را آلوده کرده که باید شستشو شود . وسواسی های تابویی یا مذهبی فکر میکنند محیطشان نجس شده و باید پاک شود . متاسفانه اینگونه افراد تابع قوانین مذهبی هم نیستند و اگر در مورد محیط قوانین شرعی نیز اجرا شود بازهم اعتقاد دارند محیط نجس است . این وسواس نه به علم پزشکی یا میکروبیولوژی ارتباط دارد نه به مذهب بلکه تکانه های تکراری است . اگر بدون درمانگر از کارهایشان ممانعت شود بهبود بیمار سخت تر میشود .

جدیدترین درمان وسواس

جدیدترین درمان وسواس میگوید باید بپذیریم . باید بپذیریم این اختلال در وجود ما هست . سپس اعتماد به نفسمان را افزایش دهیم . مدام با خود تکرار کنیم من قادر هستم به کمک درمانگرم آنرا کاهش داده و به تدریج درمان شوم . به خود زمان بدهیم . بپذیریم که درمان بیماری نیاز به زمان دارد . ازخود و درمانگر توقع نداشته باشیم که در مدت کوتاهی این اختلال درمان شود . وقتی دچار تکانه ها میشویم از خود دلخور نشویم . به خود اضطراب راه ندهیم . . اطرافیان و افراد خانواده نیز باید تحت نظر درمانگر قرار بگیرند و به بهبود کمک کنند . اطرافیان نباید با بروز تکانه ها فوری اورا شماتت کنند . داد نزنند  و به او اضطراب و استرس وارد نکنند . با لبخند آرام به او بگویند بازهم … ولبخند بزنند . به او اطمینان خاطر بدهند که این رفتار آنها را عصبی نکرده بلکه همراه او هستند تا او درمان شود .

جدیدترین درمان وسواس میگوید از بروز رفتارهای وسواسی نترسید و نترسانید . برخی اوقات کسانی با یک آوا تمام آرامش بیمار رااز او میگیرند و به او استرس وارد میکنند . مانند گفتن یک اااا  یا آآآآآآ پیشنهاد میشود از بروز هر گونه رفتاری که در بیمار ترس و تردید اضطراب پدید می آورد بپرهیزید . مرکز مشاوره خانواده و روانشناسی برای رفتار درست در مقابل بیمار به شما مشاوره میدهد . مشاوره روانشناسی به شما می آموزد چگونه در مقابل رفتارهعای وسواسی آرامش خود را حفظ کنید . با مشاوره اختلال وسواس در درمان این اختلال پیش قدم شوید .

وسواس فکری شدید مذهبی چیست؟

هدف از دین و دینداری آرامش دل و تسکین آلام می‌باشد. گاهی اتفاق می‌افتد که افکار و اعمال وسواس گونه، دین و ارزش های اخلاقی فرد را نشانه گرفته و او را دچار اضطراب و پریشانی می‌کند. اینجاست که فرد تشخیص اختلال وسواس مذهبی گرفته و باید درمان شود.

وسواس مذهبی چیست؟

 اختلال وسواسی جبری (OCD) نوعی اختلال اضطرابی محسوب می‌شود که شامل تکرار، وسواس ناخواسته و اجبارهای تکراری است. وسواس ها افکار مزاحمی‌ هستند که باعث پریشانی شدید در فرد می‌شوند با وجود اینکه شخص خودش متوجه می‌شود که وسواس هایش در نتیجه ترس های اغراق آمیزی است که احتمال بروز آنها وجود ندارد.

اختلال وسواس فکری با افکار ناخواسته و اضطراب درباره چیزی و رفتار‌هایی از روی اجبار مشخص می‌‌شود که فرد مبتلا به این بیماری به این اعمال دست می‌‌زند تا اضطراب خود را کاهش دهد. وسواس فکری انواع مختلفی دارد که وسواس مذهبی یکی از انواع آن می‌باشد.

وسواس مذهبی به دهه 1600 میلادی  یعنی به زمان کاتولیک ها برمی‌گردد. در آن زمان مشاهده شد که بسیاری از راهبان بیش از حد به دعا  و نیایش می‌پرداختند. رفتارهای آنها در واقع بیانگر عشق واقعی آنها به خدا نبود بلکه آنها تلاش می‌کردند تا به یک ایمان غیر واقعی دست پیداکنند.

وسواس مذهبي از اختلالات روان شناختي است که نسبت به ساير اختلالات، پيشينه تحقيقاتی غنی تری دارد. اما بسياری از متون روان شناختی  و روان پزشکی موجود فاقد مطالعات علمی منسجم در زمينه اين اختلال است. پژوهش ها نشان داده اند که اغلب اوقات، بيماران مبتلا به این وسواس، به طور مشخص از الگوهای فکری ناکارآمدی که مرتبط با موضوعات اخلاقی و مذهبی است تبعيت می‌کنند.

دلایل رایج در وسواس مذهبی

• ترس از یک زندگی پراز گناه یا زندگی که مورد رضای خداوند نباشد.
• ترس از انجام کاری که با ارزشهای اخلاقی و دینی تان همخوانی نداشته باشد.
• به طور مدام پرسیدن این پرسش که آیا به اندازه کافی دعا کرده ام و یا کارهای درست و نیکو انجام داده ام.

اجبارهای رایج در وسواس مذهبی

دعا کردن بیش از حد

خواندن نماز یا دعا بارها و بارها تا جایی که به مرحله ای از یقین برسد که  آن اندازه نماز و دعا خوانده است تا مورد قبول خدا واقع شود.

اطمینان خاطر

به طور مدام به دنبال اطمینان‌ طلبی از خداست.

 تفکر بیش از حد

اطمینان یافتن از اینکه حرفی نزده است که نسبت به خدا کفرآمیز باشد.

رفتن به مسجد و معبد و کلیسا

فرد مبتلا به این وسواس مدام در اماکن مذهبی حضور دارد تا خدا را پرستش کند.

اعتراف به گناه

اعتراف بیش از حد به گناهان در حضور کشیش، روحانی یا هر فرد دیگری که از نظر مذهبی برای او ارزشمند است.

تفکرات کفرآمیز

داشتن تداعی ها و معانی ای که تصور می‌کند کفر آمیزو توهین آمیز نسبت به خدا می‌باشند.

تصورات غلط رایج در وسواس مذهبی

• OCD فقط به یک شکل وجود دارد و زیر مجموعه هایی مثل وسواس مذهبی ندارد.
• اگر شما رنج بیشتری بکشید از دیگران با ایمان ترهستید.
• شما از افرادی که رنج نمی‌کشند باشخصیت تر، اخلاقی تر و مذهبی تر هستید.

چگونه بفهمیم که به وسواس فکری مذهبی دچار شده ایم؟

در مشاوره وسواس در نظر گرفته میشود که هر فردی ممکن است افکار مزاحم و ناخوانده ای داشته باشد ولی این به معنای داشتن اختلال OCD نیست. برای افرادی که دچار OCD هستند این افکار می‌تواند فرسایشی بوده و باعث ناراحتی و اضطراب شدید در فرد بشود. شما هر چه قدر هم که سعی و تلاش می‌کنید، این افکار از ذهنتان بیرون نمی‌روند. اگر شما دچار وسواس فکری مذهبی باشید مراسم و آیین های مذهبی را آنقدر انجام می‌دهید تا به استاندارهای قابل قبول در نظر خدا و جامعه برسید. همیشه در انجام مراسمات و آیین های مذهبی احساس کمبود می‌کنید و گمان می‌کنید در انجام تکالیف دینی کوتاهی کرده اید.

داشتن افکار مزاحم از شما آدم بدی نمی‌سازد. در واقع این افکار در نتیجه کارکرد نادرست مغز هستند و نشان دهنده شخصیت شما نیستند.

نمونه هایی از وسواس فکری مذهبی روزانه: 

• شما درباره پیامبران افکار مزاحم و توهین آمیز دارید. شما هر روز و شب برای طلب مغفرت دعا می‌کنید. حتی ممکن است به دنبال اعتراف به گناهان باشید.
• یا مثلا شما در یک موسسه حقوقی وکیل هستید و مرتباً کیف خود را بررسی می‌کنید تا مطمئن شوید که ناخواسته قلم یا کاغذی را سرقت نکرده باشید.
• یا مثلا گفته اید که ساعت 4:30 بعد از ظهر به منزل رسیدید ولی در واقع ساعت 4:31 به منزل آمده اید در این مثال از اینکه زمان را دروغ گفته اید می‌ترسید و برای اینکه احساس امنیت و آرامش داشته باشید زمان دقیق آمدنتان را دوباره بازگو می‌کنید.

خانواده چگونه می‌تواند به وسواس مذهبی فرد کمک کند؟

خوب است که اعضای خانواده و دوستان خود را درگیر این موضوع کنند. اگر آنها متوجه گرایشهای بیش از حد محتاطانه یا مذهبی شما شوند، بهترین کمکی که می‌توانند بکنند این است که به شما اطلاع دهند که این یک بیماری قابل درمان است. آنها نباید با گفتن جملاتی مانند “البته شما گناهی مرتکب نشده اید ” یا “خدا این گناه را می‌بخشد.” بخواهند به فرد اطمینان خاطر بدهند چرا که این جملات در کوتاه مدت فرد را راحت می‌کند و ممکن است به او آرامش دهد اما در طولانی مدت OCD  او را بدتر می‌کند. اگر افراد خانواده می‌خواهند در درمان وسواس فرد کمک کنند باید یاد بگیرند که برای بهبود فرد چه کارهایی را انجام دهند و چه کارهایی را انجام ندهند.

آیا درمان  وسواس مذهبی امکان پذیر است؟

آری ! مبتلایان به وسواس مذهبی می‌توانند با استفاده از روش مواجهه سازی و جلوگیری از پاسخ یا ERP  بهتر شوند.  این درمان زمانی استفاده می‌شود که شما خود را داوطلبانه بارها و بارها در معرض منبع ترس خود قرار می‌دهید و خود را با آن ترس مواجهه می‌کنید، بدون اینکه مجبور باشید ترستان را متوقف کنید یا آن را خنثی نمایید. با چندین بار مواجهه شدن با ترستان در واقع شما مغزتان را مجبور می‌کنید تا دریابد که ترستان چقدر بی منطق بوده است.

نمونه هایی از درمان ERP :

• مثلا ممکن است فرد را درمعرض برداشتن تکه های کوچک پنیر از غرفه پنیر فروشی  در یک فروشگاه قرار دهند و بعدهم به او اجازه دهند تا برود. بدین ترتیب ایده ی دزدی کردن را برای او شبیه سازی کرده اند حتی اگر در واقعیت اینگونه نباشد.
• یا ممکن است از فرد خواسته شود تکه کاغذی را برداشته و آن را به شکل زباله در خیابان بیاندازد.
• این ریسک ها بتدریج افزایش می‌یابد تا جایی که از فرد خواسته شود به مقدسات اهانت کند، مثلا ممکن است از او خواسته شود بگوید حضرت مریم باکره نبوده است.

درمان های دیگری نیز برای درمان این اختلال وجود دارد :مثلا درمان ذهن آگاهی مبتنی بر درمان شناختی رفتاری(CBT) که به مردم این آموزش را می‌دهند که الگوهای منفی فکری و رفتاری خود را مشخص کرده وبفهمند وسپس آنها را تغییر دهند.

به بیماران در طول جلسات درمان شناختی رفتاری مهارت های حل مساله آموزش داده می‌شود و سپس به آنها دستورالعمل هایی داده می‌شود تا بیماران با تمرین کردن این دستورات در طول زمان عادات مثبت را در خود شکل دهند.

آیا درمان دارویی موثراست؟

درمان دارویی  در کنار ERP می‌تواند مفید باشد ولی جایگزین این درمان نمی‌شود. داروهای خانواده بازدارنده باز جذب سروتونین یا SSRIها، موثرترین دارو برای درمان OCD هستند.

SSRIها عملکرد طبیعی سروتونین را افزایش می‌دهند. این داروها برای درمان افسردگی اساسی و اختلالات اضطرابی نیزاستفاده می‌شوند. از جمله مهم ترین نمونه های این خانواده لکزاپرو، پروزاک، پاکسیل و زلوفت می‌باشند.

لطفا برای کسب اطلاعات بیشتر و ارتباط درمانی با روانشناس تخصصی خانواده دکتر تقوی در ارتباط باشید

lsive …