آگاه مایند

استرس علامت هایی مثل افزایش تپش قلب، داغ شدن بدن و عدم تمرکز حافظه در اشخاص دارای زمينه بیماري های اضطرابی دارد این گروه از اشخاص باید در مورد شرایط خود و سابقه وجود استرس و بیماري اعصاب در خود و یا خانواده خود حتماً با روان پزشک مشورت کنند تا در صورت تشخیص پزشک از دارو و یا روان درمانی استفاده کنند.

اکثر وقت ها در این وضعیت فرد بصورت جدّي از خواب و خوراک افتاده و به دنبال عدم توانایی براي تمرکز حافظه دچار افت شدید عملکرد درسی ميشود . اما این ها عکس العمل هایی است که از حد متعارف خارج شده و فرد در این وضعیت باید حتماً به پزشک مراجعه کرده و در صورت احتیاج دارو استفاده کند. در شرایطی که عکس العمل ها متعارف باشد فرد باید تنها استرس و اضطراب خود را مدیریت کند.

کنکور و یا همان ازمون سراسری که در کشور ما به یک رقابت جدّي و استرس زا در بین نوجوانان و شرکت کنندگان تبدیل شده است،به علت رقابت سنگین شرکت کنندگان در ازمون سراسری و جو حاکم در سیستم اموزشی کشور ما در مورد کنکور، عکس العمل های استرسی اشخاص در این برهه زمانی بسیار بالاست، اما از نظر متخصصین، بخش زيادي از این استرس ها طبيعي و فیزیولوژیک بوده و میتوان با یادگیری مدیریت استرس، وضعیت حاکم را مدیریت کرد.

نحوه ایجاد استرس در داوطلب کنکوری

برای رفع استرس نخست باید منشأ و عوامل ایجاد کننده آن شناسایی شوند؛ استرس منشأ روانشناختی دارد و هر کدام از مؤلفه های روانشناختی که داوطلبان کنکور تجربه می کنند به علت اعتقاد، باور و تفکری است که شخص در مورد یک فرآیند مانند کنکور دارد.

در واقع اشخاص در یک فرآیند مشترک واکنش های متفاوتی از خویش نشان می دهند؛ به عنوان نمونه زمانی که صدای ترسناک انفجار شنیده می شود واکنش ها مختلف است؛ یک شخص در جای خویش می نشیند، دیگری از مکانی که هست بیرون می آید و شخص ديگر دچار اضطراب و استرس شدید خواهد شد.

علت عکس العمل گوناگون اشخاص به یک اتفاق را میتوان باور اشخاص در مورد آن مسئله دانست، در روانشناسی اصطلاحی وجود دارد که بیان می کند اتفاقات سبب واکنش ها نمی شود بلکه باوری که در مورد آن اتفاق وجود دارد سبب ایجاد عکس العمل خواهد شد.

چنانچه بخواهیم این امر را در مورد داوطلبان کنکور تعمیم دهیم و دلایل تفاوت ميزان استرس در آن ها را بررسی کنیم، باید بگوییم یکی از علل این است که داوطلبان نسبت به کنکور باور های ذهنی متفاوتی دارند به عنوان نمونه در ذهن خویش از آن غول می سازند یا آنرا مرگ و زندگی می دانند، حتی امکان دارد تعریف اطرافیان از کنکور سبب تشدید استرس در داوطلب شود.

زمانی که داوطلب کنکور از یک اتفاق یا رویداد مانند کنکور برای خویش یک فاجعه در ذهن می سازد طبیعتا این امر برای او استرس زيادي را بهمراه دارد؛ بدین ترتیب نخستین کاری که یک داوطلب کنکور برای رهایی یا کاهش استرس باید انجام دهد این است که کنکور را یک برگ از زندگی تعریف کند که قرار است ورق بخورد ولی تمام برگ های زندگی را تشکیل نمی دهد؛ وی تمام سعی خویش را برای خوب ورق خوردن این برگ از زندگی انجام می دهد.

علت دوم استرس داوطلبان کنکور ناشی از باور های آن ها در مورد روش مطالعه است؛ آن ها خیال می کنند ميزان مطالعه ای که داشته اند به درد نمی خورد و دائم کارنامه ها، پیش بینی اتفاقی که برای شان رخ می دهد و تخمین های مختلف را در ذهن خویش مرور می کنند که سبب استرس خواهد شد.

راه های مقابله با استرس کنکور

علائم و نشانه های استرس

اضطراب نوعی ناراحتی و بیمناکی است که گاهی اوقات نشانه های آزاردهنده و ناخوشایند بدنی دارد.

 این نشانه ها عبارتند از:

• سفت شدن عضلات
• افزایش ضربان قلب و تند شدن تنفس
• خشک شدن دهان
• معده درد
• عرق و لرزش

با ما باشید تا در ادامه با برخی از راه های مقابله با استرس کنکور آشنا شوید و بتوانید استرس خود را کاهش داده یا به کلی رفع نمایید. 

علائم استرس و اضطراب شدید

علائم استرس و اضطراب شدید سرگیجه، ضعف، درد ناحیه سینه، تار شدن دید، احساس خفگی، داغ یا سرد شدن پوست، حالت تهوع، تکرر ادرار و اسهال از علائم آن می باشد.

اضطراب گذشته از اثرات جسمانی، بر تفکر، ادراک و یادگیری فرد هم اثر می گذارد. اضطراب اغلب اغتشاش شعور و اختلال در ادراک ایجاد می کند. اشکالاتی نه فقط در درک زمان و مکان که حتی در درک افراد و اهمیت وقایع ایجاد کرده که با کاستن از تمرکز، کم کردن قدرت یادآوری و مختل کردن قدرت ربط دادن امور به هم یعنی تداعی کردن، می توانند در یادگیری اختلال ایجاد کنند.

 انواع اضطراب تحصیلی

پیرامون بحث تحصیل می توان از انواع گوناگونی از اضطراب نظیر اضطراب مدرسه، اضطراب تحصیلی و کلاسی و اضطراب انجام تکالیف و ... نام برد.

اضطراب به ما کمک می کند خطر را تشخیص دهیم و از آن اجتناب کنیم. اضطراب با افزودن هوشیاری و انرژی، کیفیت عملکرد ما را بالا می برد؛ اما وقتی شدت اضطراب با واقعه ی روی داده، تناسب نداشت یا خیلی زیاد و ماندگار باشد، کیفیت عملکرد را کم کرده و ما را عاجز می کند. به همین دلیل اطلاع از راه های مقابله با استرس کنکور به شما کمک می کند تا با کنترل استرس سر جلسه کنکور بتوانید کیفیت عملکرد خود را افزایش دهید.

کاهش اضطراب کنکور

کاهش اضطراب کنکور به میزان زیادی عملکرد داوطلبان را تحت تاثیر قرار می دهد. استرس شب کنکور و سر جلسه کنکور باعث می شود که این داوطلبان نتوانند از زحمات خود نتیجه بگیرند و این موضوع باعث افسردگی و نا امیدی آن ها می شود.

با اینکه سطحی از استرس برای انجام بعضی از کارها از جمله امتحان دادن طبیعی است، اما حتما باید به این نکته توجه کنید که کنکور هم آزمونی مانند دیگر آزمون‌هاست و هیچ تفاوتی با بقیه ندارد. بسیاری از داوطلبان سال‌های گذشته که کنکور را تجربه کرده‌اند، این مطلب را تایید می‌کنند و حتی برخی از آنان که دچار استرس بوده‌اند، اکنون با یادآوری این موضوع و علت استرس خود تعجب می‌کنند.

اگر داوطلبی هستید که برای آمادگی کنکور دچار استرس هستید و احساس می‌ کنید که ممکن است استرس سر جلسه کنکور نیز به سراغتان بیاید، باید از همین الان راه های مقابله با استرس کنکور را بشناسید و برای برطرف کردن این مشکل تلاش کنید.

برخی از دانش آموزان در هنگام امتحانات نهایی یا کنکور دچار استرس شدید میشوند، ضربان قلبشان تند میزند، دست هایشان میلرزد، عرق میکنند و احساس می کنند ذهنشان خالی شده است. استرس سر جلسه کنکور باعث می شود که وقتی سوالات امتحان را میخوانند احساس کنند گیج شده اند و منظور سوال را متوجه نمیشوند و فکر میکنند همه آن چیزهایی را که خوانده بودند فراموش کرده اند. در نهایت بعد از اینکه فشار زیادی را به ذهن خود می آورند یا سوال را بدون پاسخ رها میکنند و یا پاسخ نادرست و بی ربطی مینویسند. در اینجا آنها به اهمیت امتحان و عدم موفقیت خود می اندیشند و این اندیشه، اضطراب آنان را بیشتر می کند و عملکردشان را بیشتر تحت تاثیر قرار می دهد. همچنین قضاوت دانش آموز بر اساس نمره کسب کرده و مقایسه او با هم کلاسی هایش، عملکرد نامطلوب و پیامدهای منفی برای او، معلم و والدینش به همراه دارد.

علل اضطراب کنکور

در حوزه آسیب شناسی، علل اضطراب کنکور ناشی از عوامل خانوادگی، آموزشگاهی، شخصیتی و تحصیلی می باشد. از جمله ی آنها عدم آمادگی کافی و همچنین عوامل آموزشگاهی از جمله سیستم آموزشگاه ها و معلمان می باشد که می توانند تاثیر بسزایی در چگونگی عملکرد شخص در امتحان داشته باشند. یکی دیگر از علل اضطراب کنکور، تجربیات منفی قبلی می باشد. هنگام صحبت با داوطلبان کنکوری مضطرب مشاهده می کنیم که بسیاری از آنها علت اضطراب خود را عدم کسب نتیجه ی قابل قبول در کنکور سال قبل بیان می کنند. همچنین ماهیت امتحان ها باعث افزایش یا کاهش استرس می شود؛ مثلا کنکور یا امتحانات نهایی می تواند استرس بیشتری نسبت به امتحانات کلاسی ایجاد کنند.

گاهی هم علل خانوادگی همچون انتظارات بیش از حد والدین، تنبیه، سرزنش، تهدید و عدم ارائه ی تقویت مناسب و مقایسه های نابجا از سمت آنان و انتقال این پیام که همین امسال فرصت داری!  کلی هزینه کرده ایم و .... از علل اضطراب کنکور می باشند. گاهی هم خود والدین آنقدر مضطرب می شوند که نقش والدین و دانش آموزان تغییر می کند.

راهکارهایی برای کاهش استرس کنکور

در ادامه به ارائه ی راهکارهایی برای کاهش استرس کنکور پرداخته شده است. 

1- کاستن علایم بدنی:

              با توجه به مطالب فوق یکی از علایم اضطراب ایجاد نشانه های بدنی است؛ که با راهکارهایی می توان آنها را کاهش داد و به آرامش ذهنی هم رسید.

- تنفس شکمی (دیافراگمی): در این نوع تنفس با عمل دم، شکم منبسط و بعد از چند ثانیه نگهداری نفس، با انجام عمل بازدم حجم هوای داخل شکم تخلیه می شود. 

- تن آرامی: در مواقعی که وقت کافی نداریم ناچارید که ظرف مدت کوتاهی خود را آرام کنید می‌توانید از ریلکسیشن سریع استفاده کنید.

ماهیچه‌های انگشت پا را منقبض کنید و تا ۱۰ بشمارید. در انگشتان پا احساس درد و فشار می‌کنید سپس آن ها را رها کرده و به احساس آسودگی که در انگشتان پایتان ایجاد می‌شود توجه کنید. ماهیچه پا را منقبض کنید تا ۱۰ بشمارید سپس رها کنید. به این ترتیب ران‌ها، شکم، کمر، گردن و صورت را منقبض کرده و بعد از اینکه تا ۱۰شمردید رها کنید. در مدتی که این کار را انجام می‌دهید آرام نفس بکشید. این تکنیک همواره با تنفس آرام بسیار موثر است. تنفس شما از بینی به درون کشیده می‌شود، از شکم تا سینه‌ها احساس می‌شود و سپس از لب‌هایتان خارج می‌شود.

-ورزش: روحیه را ارتقا می‌دهد؛ زیرا افزایش جریان خون می‌تواند پاسخگویی مغز به استرس را افزایش دهد. ورزشهای هوازی همچون پریدن، شنا، دوچرخه سواری یا پیاده ‌روی بهترین نوع ورزش است.

-تغذیه: ویتامین های گروه B همچون موز، آجیل، حبوبات و محصولات لبنی و گوشت قرمز و ماهی و سبزیجات با برگ سبز می توانند احساس نشاط و انرژی را در دوران های پر استرس ایجاد کنند. ویتامین های گروه C همچون مرکبات، گوجه فرنگی، بروکلی کمک کننده اند. همچنین میزان جذب منیزیم را می توان از طریق آجیل و مغزها و غلات سبوس دار به ویژه جو افزایش داد.

2- کاستن علایم فکری و شناختی:

هنگامی که دچار اضطراب می شویم؛ معمولا گفتگوی درونی ما منفی می شود و ارزیابی ما از شرایط، واقعی نخواهد بود. گاهی دانش آموزان بعد از کسب رتبه ی ضعیف در آزمون های آزمایشی و حتی درصد گیری درس ها در منزل، آنقدر ذهنشان مشغول می شود که تجربه های مثبت قبل را نادیده می گیرند و یا پاسخ اشتباه به چند سوال را فاجعه می پندارند. از آنجا به بعد تولید افکار منفی، غرق شدن در احساسات منفی، ناامیدی و اضطراب شروع می شود. بدون آن که در نظر بگیرند شاید سطح آزمون سخت بوده و یا در آن زمان به دلیل خستگی از تمرکز کافی برخوردار نبوده اند. اگر به علت ضعف در دروس و یا تلاش کم، چنین نتایجی کسب شده؛ شاید روش های صحیح مطالعه برای کنکور را نمی دانند. شاید لازم باشد از مشاور یا معلم خود بخواهید به ارزیابی وضعیت شما بپردازد تا بفهمد مشکلی وجود دارد یا خیر؟ بجای ناامیدی و سرزنش خود و برچسب چسباندن، می توانید به تفکر واقع بینانه در مورد علل و سپس به کار گرفتن راه حل هایی جهت پیشرفت بپردازید. می توانید برای درس ضعیف به دنبال کلاس یا یک کتاب کمک آموزشی باشید. اگر ساعت خواب شما و یا میزان زمان استفاده از تلفن همراه و فیلم و ... زیاد است؛ می توانید با شناسایی این دام ها و کاهش تدریجی زمانی که به آن ها اختصاص می دهید، عادات صحیحی را در خود پرورش دهید. گاهی با افزایش ناگهانی ساعت مطالعه و یا کاهش شدید میزان زمان پرداختن به فضای مجازی، چند روزی نتایج مطلوب کسب می کنید؛ اما امکان افت دوباره در نتیجه ی خستگی و صرف انرژی زیاد در جهت تغییر ناگهانی وجود دارد. گاهی حتی مشاور صلاح می بیند، دانش آموز یا دانشجو با پنج یا ده دقیقه کاهش ساعت خواب و یا افزایش ساعت مطالعه یک تغییر مثبت ماندگار را خلق کند.

3- مدیریت زمان:

گاهی هم علت اضطراب عدم برنامه ریزی صحیح و نقص در مدیریت زمان است. با هدف گذاری و اولویت بندی این اهداف می توان میزان آشفتگی ذهن را کاهش داد. بعد از هدف گذاری، باید آن ها را به اهداف جزیی تر تقسیم نمود و فعالیت های لازم را برای رسیدن به آن ها در طول روز و هفته و ماه گنجاند. هرشب برای روز بعد برنامه ریزی کنید تا بدانید چه فعالیت هایی و در چه محدوده ی زمانی باید انجام شود. به این نکته آگاهی داشته باشید که با توجه به وقوع یکسری اتفاقات غیرمنتظره همچون بیماری و طولانی شدن مدت زمان مطالعه ی یک درس بر خلاف انتظارمان،امکان این که به طور کامل نتوانیم برنامه را اجرا کنیم وجود دارد. پس برنامه باید انعطاف داشته باشد و قسمتی از زمان را در برنامه ی هفتگی جهت جبران عقب ماندگی ها قرار دهیم. همچنین باید علاوه بر برنامه ریزی آینده، بخش کوتاهی از روز را  (مثلا 5 الی 10 دقیقه) صرف ارزیابی فعالیت های خود کنید تا ببینید آیا تمام قوای خود را در جهت اجرای برنامه ی روزانه بکار گرفته اید یا خیر؟ عدم توانایی در مدیریت صحیح زمان یکی از عوامل ایجاد اضطراب است.

عوامل کاهش دهنده این نوع ترس را هم بدانیم. در خصوص روشهای کاهش ترس از آزمون نظرات مختلفی وجود دارد که مهم ترين آن ها به شرح زیر ميباشند :

ایجاد محیطی ارام و به دور از تشنج

علاوه بر سعی والدین براي ایجاد چنين محیطی براي مطالعه فرزندان، فرزندان هم بایستی کوشش نمایند.

تنظیم برنامه خواب و استراحت

بعضی با این خیال که موقع امتحانات براي مطالعه بیش تر اصلاً نباید خوابید و یا خيلي کم خوابید، خود سبب خستگی ذهني و در نتيجه فراموشی بیش تر در مطالب خوانده شده می گردند. کاهش زمان خواب در حد متعادل مناسب است، ولی افراط در آن هیچ گاه موثر نخواهد بود.

مدیریت زمان:

گاهی هم علت استرس عدم برنامه ريزي درست و نقص در مدیریت زمان است. با هدف گذاری و اولویت بندی این اهداف میتوان ميزان آشفتگی ذهن را کاهش داد. پس از هدف گذاری، باید آنها را به اهداف جزیی تر تقسیم نمود و فعالیت های لازم را براي رسيدن به آنها در طول روز و هفته و ماه گنجاند. هرشب براي روز بعد برنامه ريزي کنید تا بدانید چه فعالیت هایی و در چه محدوده ی زمانی باید انجام شود.

به این نکته اگاهی داشته باشید که باتوجه به وقوع یک سری حوادث غیرمنتظره مانند بیماري و طولانی شدن مدت زمان مطالعه ی یک درس بر خلاف انتظارمان، امکان اینکه بطور کامل نتوانیم برنامه را اجرا کنیم وجود دارد .

پس برنامه باید انعطاف داشته باشد و قسمتی از زمان را در برنامه ی هفتگی جهت جبران عقب ماندگی ها قرار دهیم. همچنين باید علاوه بر برنامه ريزي آينده، بخش کوتاهی از روز را( به عنوان مثال 5 الی 10 دقیقه) صرف بررسی فعالیت های خود کنید تا ببینید آیا تمام قوای خود را در جهت اجرای برنامه ی روزانه بکار گرفته اید یا خیر؟ عدم توانایی در مدیریت درست زمان یکی از عوامل ایجاد استرس است.

پرهیز از کاهش تغذیه

افراط و تفریط در تغذیه اثرات نامطلوبی در بر خواهد داشت. بایستی با خواب و استراحت کافی و هم تغذیه مناسب، از لحاظ روحی و جسمی، خود را آماده امتحان کرد.

آماده شدن براي آزمون

داشتن برنامه ريزي درست جهت مطالعه در طول سال تحصیلی و رعایت روشهای درست مطالعه. مطالب درسی را آرام آرام و در طول زمان مرور کنید، نه این که در آخرین دقایق پیش از آزمون به مطالعه فشرده بپردازید.

از یادداشتهای خود، یادداشتهای فشرده ای بردارید، تا بازسازی ذهني، رمز گردانی و مرور مطالب برایتان موثر واقع شود.

تلاش کنید به نوع آزمون پی ببرید، تا بتوانید مطالعه خود را مناسب با آن پیش ببرید.

تحرک و فعالیت را به یاد داشته باشید :

با نزدیکتر شدن روز آزمون کنکور، حبس کردن خود در اتاق یا تکان نخوردن از کتاب خانه براي ساعتهای طولانی مدت شیوه آسانی براي مطالعه است؛ ولی هنگامی که ما براي ساعتهای طولانی مدت هیچ تحرکی نداریم مغز ما هم دچار رخوت و سکون ميشود وحتی سبب می‎شود که قدرت یاد گیری و بعضاً قدرت یادآوری پائین بیاید.

درصورتی که می خواهید تمام آن چیزی را که می خوانید به یاد بسپارید، حتماً ورزش حتی به میزان بسیار کم، مثل پیاده روی به مدت چند دقیقه را فراموش نکنید. اگر در زمان مطالعه علایم استرس را در وجودتان حس کردید، بکوشید تمرینات ورزشی سنگین تری را انجام دهید تا انرژی های منفی به این ترتیب دفع شوند.

خودداری از فشرده خوانی

فشرده خوانی با مرور کردن مطالب مختلف است. فشرده خوانی متضمن کوششی است براي یادگیری مطالب جدید فورا پیش از آغاز آزمون. و یا به عبارتي آخرین کوششهای فرد در آخرین لحظات پیش از آزمون.

تأکید بیش تر بر مطالبی که انتظار دارید جز سوالات امتحانی باشد. 

می توانید محدوده سؤالاتی را که در آزمون مطرح خواهد شد، حدس زده و بیش تر به آن ها پرداخته شود. براي این منظور سوالات امتحانی سالهای قبل کمک خواهند کرد. همچنين توجه به مطالب و موضوعاتی که استاد و یا مدرس در کلاس درس بیش تر روی آن ها تکیه ميکند .

شرکت در جلسات پایان درس

حتماً در جلسات پایان درس قبل از آزمون در کلاس شرکت کنید. برای این که اکثر، مطالب مهمی را احتمال بیشتری در طرح سوالات دارند، در جلسات پایان مرور و توضیح داده میشوند .

دانش آموزان یا دانشجویان حتماً پیش از آزمون به خودشان استراحت داده و بیش تر اوقات خود را با ورزش و تفریح و سرگرمی پر کنند تا ذهنشان ازاد شود. افرادی که تا آخرین لحظه درس خوانده و به خودشان فشار می آورند معمولاً در روز آزمون دچار استرس شده و براي پاسخگویی به سوال ها با مشکل رو به رو میشوند .

خودداری از اضطرابهای متفرقه 

به عنوان مثال شب آزمون مسابقه های فوتبال را دنبال نکنید. اگر آزمون قبلی رضایتبخش نبوده است، به آن نیندیشید و تحلیل آزمون گذشته را به زمان مناسب خود موکول کنید.

داشتن تصور ذهني مثبت از خود 

به جاي پرداختن به جنبه های منفی، همواره یک تصویرز ذهني مثبت از خودتان داشته باشید و بعد از تلاش کافی جهت مطالعه مطالب به موفقیت خود امیدوار باشید.

راه های کنترل استرس کنکور

مدیریت زمان:

گاهی هم دلیل استرس عدم برنامه ریزی درست و نقص در مدیریت زمان است. با هدف گذاری و اولویت بندی این هدف ها میتوان ميزان آشفتگی ذهن را کاهش داد. پس از هدف گذاری، باید آنها را به اهداف جزیی تر تقسیم نمود و فعالیت های لازم را برای رسیدن به آنها در طول روز و هفته و ماه گنجاند. هرشب برای روز بعد برنامه ریزی کنید تا بدانید چه فعالیت هایی و در چه محدوده ی زمانی باید انجام شود.

به این نکته آگاهی داشته باشید که با توجه به وقوع یکسری اتفاقات غیرمنتظره همچون بیماری و طولانی شدن مدت زمان مطالعه ی یک درس بر خلاف انتظارمان، امکان این که به طور کامل نتوانیم برنامه را اجرا کنیم وجود دارد. پس برنامه باید انعطاف داشته باشد و بخشی از زمان را در برنامه ی هفتگی جهت جبران عقب ماندگی ها قرار دهیم.

همچنين باید علاوه بر برنامه ریزی آينده، بخش کوتاهی از روز را( به عنوان مثال 5 الی 10 دقیقه) صرف محاسبه فعالیت های خویش کنید تا ببینید آیا تمام قوای خویش را در جهت اجرای برنامه ی روزانه به کار گرفته اید یا خیر؟ عدم توانایی در مدیریت درست زمان یکی از عوامل ایجاد استرس است.

کم کردن علائم بدنی:

با توجه به مطالب بالا یکی از علائم استرس ایجاد نشانه های بدنی است؛ که با راهکارهایی می آن ها را کاهش داد و به ارامش ذهنی هم رسید.

- نفس کشیدن شکمی( دیافراگمی):در این مدل نفس کشیدن با عمل دم، شکم منبسط و پس از چند ثانیه نگهداری نفس، با انجام عمل بازدم حجم هوای داخل شکم تخلیه می شود.

- تن آرامی:در مواقعی که وقت کافی نداریم ناچارید که ظرف مدت کوتاهی خویش را ارام کنید میتوانید از ریلکسیشن سریع استفاده کنید.

ماهیچه های انگشت پا را منقبض کنید و تا ۱۰ بشمارید. در انگشتان پا حس درد و فشار می کنید آنگاه آنها را رها نموده و به حس آرامش که در انگشتان پایتان به وجود می آید توجه کنید. ماهیچه پا را منقبض کنید تا ۱۰ بشمارید آنگاه رها کنید.

به این ترتیب ران ها، شکم، کمر، گردن و صورت را منقبض نموده و پس از این که تا ۱۰شمردید رها کنید. در مدتی که این کار را انجام می دهید ارام نفس بکشید. این روش همواره با نفس کشیدن ارام بسیار مفید است. نفس کشیدن شما از بینی به داخل کشیده می شود، از شکم تا سینه ها حس می شود و آن گاه از لب هایتان خارج می شود.

- ورزش:روحیه را ارتقاء می دهد؛ برای این که افزایش جریان خون میتواند پاسخگویی مغز به اضطراب را افزایش دهد. ورزشهای هوازی مانند پرش، شنا، دوچرخه سواری یا پیاده روی بهترین نوع ورزش است.

- تغذیه:ویتامین های گروه B مانند موز، آجیل، حبوبات و محصولات لبنی و گوشت قرمز و ماهی و سبزیجات با برگ سبز میتوانند حس نشاط و انرژی را در دوران های پر اضطراب ایجاد کنند. ویتامین های گروه C مانند مرکبات، گوجه فرنگی، بروکلی کمک کننده اند. همچنين ميزان جذب منیزیم را میتوان از طريق آجیل و مغزها و غلات سبوس دار به خصوص جو افزایش داد.

کنترل استرس با هدف گذاری

نخست هدف خویش را تعيين کنید و بعد به مطالعه بپردازید. باتوجه به زمان مانده برای کنکور، رشته و دانشگاهی که تصمیم ادامه تحصیل در آنرا دارید انتخاب کنید و درصدهای قبولی در آن رشته دانشگاهی را از روی رتبه و نمره داوطلبان سال های قبل در بیاورید. با این بررسی ها متوجه می شوید که لازم نیست تمام سوالات کنکور را برای قبولی در رشته دانشگاهی مورد علاقتان پاسخ دهید و بر اساس یافته هایتان، به سراغ تسلط بر روی مباحثی بروید که ضرایب بالاتری در رشته تان دارد.

کنترل استرس با خواب کافی و با کیفیت

بدون داشتن خواب مطلوب نمی توانید تمرکز کافی بر روی دروس داشته باشید. همچنين کم خوابی سبب استرس و حس خستگی می شود و قدرت یادگیری و حافظه را کاهش می دهد. شام سبکی بخورید تا بتوانید راحت بخوابید. خواب کافی به خصوص در شب آخر اهمیت زيادي دارد، استفاده از دمنوش های آرامبخش، تماشای فیلم کمدی یا پیاده روی کوتاه میتواند به خوابی راحت در شب سرنوشت سازتان کمک کند.

تقویت نگرش مثبت

اگر در کنار درس خواندن خویش از اموزش های مدیتیشن، مثبت انگاری و مثبت نگری بهره ببرید تأثير بسیار زیادی در روند مطالعه، کیفیت مطالعه و انگيزه پیدا کردن شما در دوره امادگی آزمون می شود.

در بسياري از مواقع و وضعیت بسياري از روانشناسان به دانش آموزان و یا دانشجویان که درگیر اماده سازی خویش جهت ازمون هستند؛ برای اینکه در طول هفته گاهی از فضای درس خواندن و استرس به دور باشند؛ توصیه می کنند یکی از کلاس های مورد علاقه خویش یا یک کلاس ورزشی را ثبت نام کنند، این موارد در ایجاد دیدگاه مثبت و راههای انگیزش جهت کنترل و کاهش استرس بسیار مؤثر واقع می شود.

مرور مرتب مطالعات برای فرار از فراموشی

مطالعه و بازبینی مطالب درسی، نه تنها در مانایی دروس در ذهن کمک می کند بلکه بخش عمده ای از استرس یا احساس فراموشی را از بین می برد. این روان شناس در این زمینه گفت:محتوای درسی حالت ته نشین دارد و اگر با توجه به وسعت زیاد و سنگینی مرتب از آنان استفاده نشود از دسترس دور می شوند.

در مورد کنکور هم باید گفت دانش آموزان در طول سال تحصیلی بر اساس آموزه های فضای آموزشی، دروسی را مطالعه و درباره آن شروع به تست زنی می کنند در این میان کسی در کنکور موفق است که بتواند مرتب اطلاعات خود را هم بزند تا در زمان آزمون به خوبی از این اطلاعات استفاده کند. چرا که با توجه به ته نشین شدن درس ها ، هنگام برگزاری آزمون کنکور، دچار احساس فراموشی و در نتیجه استرس می شود.

فرار از استرس با برنامه ی خواب منظم

استرس کنکور:براى داشتن ذهنى ارام و سرحال، به مقدار کافى بخوابید و به ویژه در روزهای پایانى خوابى منظم داشته باشید. کم خوابى، یکى از عواملى است که مى تواند استرس شما را بیش تر کند و از کارایى شما بکاهد. شب پیش از ازمون، نیم ساعت پیش از خوابیدن، دوش آب گرم گرفته و نوشیدنى گرم بدون کافیین بنوشید و فراموش نکنید که ساعت خویش را براى صبح ازمون کوک کنید.

کنترل استرس با خلاصه برداری و مرور

خلاصه برداری نقش بسیار مفیدی در دوره و جمع بندی پیش از کنکور دارد. در روزهای پاياني کنکور، مرور کردن مطالبی که خوانده اید بسیار دارای اهمیت است و زمانیکه خلاصه برداری می کنید این روند را با سرعت بیشتری انجام خواهید داد. از طرفی دست نوشته های خودتان چون براساس اولویت های یادگیری خودتان است، میتواند نقش مهمی در جمع بندی نهایی و کاهش اضطراب دارد. برای آگاهی از بهترین شیوه های خلاصه برداری دروس کلیک کنید.

استراحت کنید و شاداب باشید

شما باید علاوه بر مطالعه، زمان هایی را برای استراحت و تفریح و سرگرمی خویش در نظر بگیرید. مطالعه مستمر و بدون استراحت به مرور زمان، طراوت و بازدهی تان را کاهش می دهد و عملکردتان افت خواهد کرد. روحیه شما بسیار در یادگیری مؤثر تاثیر گذار است.

نقش والدین در کنترل و پیدایش استرس دانش آموزان برای کنکور

پدر و مادر هایی که به هر علتی توقعات بی اندازه از فرزندان خویش دارند یا دائم با گوشه و کنایه با آنها صحبت می کنند، فشار زيادي به فرزندان خویش وارد می کنند. تزریق کردن اضطراب و استرس بر فرزندان نه تنها باعث بهبود رتبه فرزندانتان در کنکور نمی شود بلکه نتیجه ای عکس هم میتواند داشته باشد. متأسفانه بارها شاهد این قضیه بودیم که استرس و نگرانی بی اندازه والدین باعث می شود فشار روانی بیشتری به شخص وارد شود. این مسئله نقش والدین در تحصیل را پر اهمیت تر می کند.

​